تاریخ     Tarix
 

زندگی نامه کریمی مراغه ای

استاد کریمی مراغه‌ای سال 1310 هجری شمسی در یک خانواده کاملاً متدین و معتقد به اصول و مذهب تشییع و خاندان عصمت و طهارت چشم به دنیای پر آشوب گشود.

وی ضمن سرودن مراثی و ذکر مصیبت‌های حضرت حسین(ع) با علاقه‌ای که به طنز داشته راه طنز را برای اشعار خود برگزید، چرا که به‌خوبی تشخیص داده بود که تنها از راه طنز و فکاهی می‌تواند دردها و آلام جامعه را به گوش مسئولین امر برساند و باز متوجه شده بود که تنها می‌تواند مردم به خواب رفته و بی‌خبر از مظالم ظلم را با شیپور طنز بیدار سازد. روی این اصل سروده‌های خود را در سال ۱۳۳۸ هجری شمسی در قالب یک جلد رنگارنگ به قطع جیبی در سیصد صفحه به چاپ رسانید. هنور چند صباحی از طبع کتاب نگذشته بود که چاپ اول نایاب گردید و اشعار آمیخته به چاشنی طنز کریمی دیوار خانه‌ها را شکست و دست به‌دست مردم مشتاق شهرهای آذربایجان گردید و اشعارش دهن به دهن در کوچه و بازار پخش شد.استقبال مردم موجبات تشویق و ترغیب میرزا حسین کریمی مراغه‌ای برای چاپ دوم رنگارنگ و سرودن جلد دوم آن را فراهم ساخت، در سال ۱۳۳۹ جلد دوم رنگارنگ به چاپ رسید و در نتیجه جلد سوم آن را سال ۱۳۴۲به اتمام رساند. تشویق و حمایت و علاقه‌مندی مردم موجب شد که استاد کریمی اشعار طنز و غزلیات خود را در ۱۵ جلد تدوین و به‌چاپ رساند که به شرح زیر می‌باشد:
جلد اول رنگارنگ چاپ اول ۱۳۳۸، ۲۳ بار تجدید چاپ شده است.
جلد دوم رنگارنگ چاپ اول ۱۳۳۹، ۱۰ بار تجدید چاپ شده است.
جلد سوم رنگارنگ چاپ اول ۱۳۴۲، ۱۰ بار تجدید چاپ شده است.
جلد چهارم رنگارنگ چاپ اول ۱۳۴۵، ۱۰ بار تجدید چاپ شده است.
جلد پنجم رنگارنگ چاپ اول ۱۳۴۷، ۱۰ بار تجدید چاپ شده است.
جلد ششم رنگارنگ چاپ اول ۱۳۵۳، ۱۰ بار تجدید چاپ شده است

آنا دیلیم گؤزه لدی-کریمی مراغه ای

آنا دیلیم گؤزه لدی
دولوب محبتون ای شوخ و دلستان دیلیمه
آلیب قراریمی الدن وئریب توان دیلیمه
کمان قاشون، گؤزون، اوخ کیپریگون، ساچین گؤزه لیم
آتیر کمند، چکیر یای گئدیر نشان دیلیمه
آلاولی سینه مین آهی وجودیمی کول ائدر
اگر سو سپمسه بو چشم خونفشان دیلیمه
یوخومدو چاره دایاننام همیشه چم خمیوه
ولی باتیرمیاسان طعنیله تیکان دیلیمه
گتیر جمالیوی قوی سینمه قادان جانیما
سرین سرین نفسونله سو سپ یانان دیلیمه
نه قدری گیزله دیرم درد عشقی سینه مده
دیلیمده جوشه گلیر غم اولور روان دیلیمه
می الستله مستم نه آبدستله پست
کی دگمه ییب الیمه جام و استکان دیلیمه
آنا دیلیم ائله شیریندی جاندان ایسته ملی
آچاندا من دیل آنام چوخ دئییبدی جان دیلیمه
دیلیم شیریندی عسلدن اودور کی غم یئمه رم
اگر وورا آریلار نیش هر زامان دیلیمه
منم او ترک، کی آدیم غزللرین دوزودو
من آذر اوغلویام آذر وئریبدی جان دیلیمه
منم او ترک، بخارئیله سمرقندی
باغیشلاییبلا قرا خالیمه ماتان دیلیمه
منم او ترک، کی غربتده اللی ایل یاشارام
تجاوز ائیله مز اهواز و اصفهان دیلیمه
منم او ترک، کی دالدان چیخاردارام دیلینی
قاهاررام انگینی هر کیم دیسه یامان دیلیمه
منم او ترک، سوزوم جمله سوزلرین گوزیدو
سوزوم اوزوم کیمی دوز، باغلاما یالان دیلیمه
دیلین فضیلتی یوخدور ملاک تقوادی
گئد اوز کمالیوه گول گولمه ای فلان دیلیمه
یقول اکرمکم عند ربّی اتقاکم
قویوب پیمبر اکرم گوزل بیان دیلیمه
همیشه امر به معروف دور منیم هدفیم
اگر کومک لیق ائده حیّ لامکان دیلیمه
منافقه دئیرم ال گوتور بو تفرقه دن
گولوب محاسینیمه یازما داستان دیلیمه
گلین وئره ک ال اله دشمنین قازاق کوکونو
یئتیرمه زهریلی عقرب کیمی زیان دیلیمه
کریمی ام دیلیمی رایج زامان ائده رم
توجه ائتسه آقام صاحب الزمان دیلیمه

اشعار کریمی مراغه ای

قارقا بیر گون ائدیردی گلشنی سئیر
گوردو بیر بولبولو قفسده اسیر
اوزونو هی وورور اویان بویانا
بلکه آزاده پر چالوب دولانا
بوشلییوب ایستراحتی چابالیر
ائشیگین عطرینی قفسدن آلیر
باخیر سیملرین آراسیندان
گلیر شوره ، دل یاراسیندان
قارقا عرض ائتدی ای پرنده عشق
ای اولان شاه عشقه بنده عشق
ندی تقصیرون ای وفا کانی
سنی ارباب ائدوبدو زندانی
بو نظافت بو سس بو نوطقو بیان
سنه جانا ، روا دگول زیندان
دیدی بولبول که ای پرنده شوم
اََولیندن بئله اولوب مرسوم
قالا زینداندا عندلیب و هَزار
اولا آزاد کرکس و لشخوار
سن کی سرقتده اولموسان مشهور
قارقاروندان جهانیان منفور
چورگی دسمالیلا جازلورسان
صابینی تاخجادان آلازلورسان
پنیری سفره دن ووروب قاچیسان
گردکان گورجگین قاپوپ اوچوسان
شانسووا چیخسا پاک یا ناپاک
داراشیرسان ، کی سنده یوخ امساک
طینیتون پست و نییتون می شوم
مسلکون مذهبون دگول معلوم
سنی آزاد ائدوب بو چرخ دنی
قفس غمده ساخلیوب دی منی
دوتولان دیللره صفادی دیلیم
لیک اوز باشیما بلادی دیلیم
گئجه گوندوز اسیر زندانم
بودی جورموم کی خوش سخنرانم
هرکسین نوطقو وار فصاحتی وار
قلم آتشینی قدرتی وار
گرک اولسون همیشه زیندانی
چئخا زنداندا عاقیبت جانی
ای کریمی ندور بو طول کلام
مجلسی لنگه وورما ایله تمام

اشعار کریمی مراغه ای

نه خیر اولا شیطانی گوردوم گئجه
خلقدن ایلوردی شکایت منه
گیچدوق اوتوردوق ایکیمیز کافه ده
حالتینی ایتدی حکایت منه
سویلدی شاعر سنه وار خواهیشیم
چوخ عرفائیله اولوب گردیشیم
عفو ایله بیردفعه دوشوبدور ایشیم
من یازیقام ایله حمایت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
آدمی خلق ایتدی خدای کریم
ایلمدیم سجده من اولدوم رجیم
سوز اوزانیب ایندی اولوب بیر سیجیم
دائم ایدیر حمله بو ملت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
منکه بولاردان جانیم ال چکمیشم
شیطنتین بوخچاسینی بوکموشم
بیرجه کیمین بالدیزینی سیکمیشم
بیر بله ایلولل ه اذیت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
رشوه نی مین مین قاهاروب خان یسین
نفع ربانی حاجی ترخان یسین
تهمتینی بس نیه شیطان یسین
داغدان آغیر گلدی بو منت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
آدمه من ایلمدیم سجده گر
واریدی صلبنده سنون تک بشر
ایندی اولوبدور هامی بیر پارچا شر
قالدی یالاندان بو اهانت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
اوستادی خلق ایندی تاپولماز ناشی
چیخمیا تا مکر و حیل دن باشی
هرکس اولوبدور اوزی شیطان باشی
هیچ ایشه ورمولل ه دخالت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
تابع نفس اولمیسوز ای فکری خام
مین جور اویوندان چیخیسوز صبح و شام
مفته منی متهم ایلور عوام
قویمامیسوز ذره جه فرصت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
کبلایی آرتوق آلیر اسگیک ساتور
گونده ساری یاغه نباتی قاتور
پیس پیس اوتانمور ایله قالخور یاتور
لعن ایدیر از روی حماقت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
پیس بولوسوز گر منی ای زنجلب
آخ نه دوشوبسوز دالیما داوطلب
سیز کی تانیر سیز منی یا للعجب
بس نیه ایلورسوز اطاعت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
من بابا پیغمبریدیم بیر زمان
طاعت ایدردی منه جان ابن جان
رتبه می آرتیردی خدای جهان
ویردی اوز عرشینده سکونت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
گوی ده نه اجالیله اهل سما
صف چکوب ایلردی منه اقتدا
آخری بیر کلمه نین اوسته خدا
ایلدی تنبیه و سیاست منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
ایتدی تکبر منی خار و ذلیل
چیخدی الیمدن او گوزل سلسبیل
طولی چکوب سجده مین اوغلوم مین ایل
حق اوزی ورمیشدی فضیلت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
سیز اله بد ذاتسوز ای بدخصال
آدمی خلق ایتدی حق ذوالجلال
اولدی وجودی منه وزر و وبال
اولدی اونون خلقتی نقمت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
سجده نی من ایلمدیم آدمه
سیز ایدیسوز سجده بنی آدمه
آدیوز اسلامدی با این همه
سیز نه بشر سوز گنه رحمت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
سیز ده هله یوخدی او شان و مقام
خلقه انا الله دیورسوز ای عوام
تخت ریاستدن اوتور صبح و شام
اللشوب ایلیرسوز عداوت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
لاپ گده بیر یول یمیسوز غیرتی
عصمتی حیثیتی شخصیتی
بیر بیره قاتدوز کیشینی عورتی
د گسین اوغول سیزدکی غیرت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
هاردا دیدیم من بو خانیم قیزلارا
خوش بزنه وسمه چکه فر قویا
مرثیه لرده گتوره مین ادا
بوشلادا بسدور بو لجاجت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
آخ نه دوشوبسوز دالیما عمر و زید
ایستمسرم من بابا سیز تک مرید
آی گده لاپ سیز منی ایتدوز یزید
سیزدن اوغول چیخمادی امت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
جامعه ده بللی دیور مسلکوز
مذهب اسلامده یوخ مدرکوز
یوز منی وطی ایلیسوز هر تک تکوز
ایتمیسوز هر حیلده سبقت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
نفسیوه تنبیه ایله اوغلوم بالا
من دیورم بانقانی آل قات بالا
دوش قاباغا هر نه گلور قارمالا
باس اوروجی ایله شماتت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
من هاچان ایتدیم بو قدر انقلاب
هاردا قمار اوینادیم ایچدیم شراب
مفتضح ایتدوز منی ای بی حجاب
وردوز عجب بوللی خصارت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
گه منه ملعون دیوسوز گه شرور
عکسیمی گه شل چکیسوز گاهی کور
گاهی گورورسوز یوخودا مثل حور
هیچ یاراشور گور بو شباهت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
تاپ او کریمینی سحر ای پسر
سویله بوگفتاری اونا سر بسر
منع ایله سین خلقی او نیکو سیر
ایلمسون لعن جماعت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه
*******
بعضی صفت لر گورورم آشکار
هیچ بیری منده یوخیدی سیزده وار
قانمامیسوز غیرت و ناموس و عار
پیس پیس ایدیر سوز هله لعنت منه
آخ نیه خلق ایلوری لعنت منه

اشعار کریمی مراغه ای

ایندیه‌ تک بیله بیلوردم خانم
هرزه و هزیاندی ریاست میزی
ایندی اوتوردوم گورورم آی جانم
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
آخ نئجه راحت نئجه اگلشملی
هر نئجه یورقون اوتوسا دینجلی
چوخ یوموشاق سلقلی کیف سورملی
لایق سلطان‌دی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
میز نئجه میز اگلشنی جست ایدیر
رند و خرابات و قوی دست ایدیر
بی می و مینا آدامی مست ایدیر
رتبه‌ی شایان‌دی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
باخما کیچیک گورسنوری ظاهری
تک بیر آدامدان چوخا یوخدور یری
قوی الیوی آننوا باخ بیر چری
بیر یکه میدان‌دی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
میز نئجه میز نشعه‌ی ممتازی وار
موشک و جت تک گویه پروازی وار
باشدان آلور هوشی عجب گازی وار
محفل رندان‌دی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
ایلمه غم فخرایله شیش آی ماتان
من رئیس اولدوم کفیمه یوخ چاتان
صدر نشینم دگولم شارلاتان
دردیمه درماندی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
واردی عجب معجزه‌سی بو میزین
کور ایدیر اوّل‌ده جلیسین گوزین
نه جلو ایستور نه اوزنگی نه زین
مین‌ملی مادیاند‌دی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
دورسا حضوریمده اگر یوز نفر
سایمارام ایشکدی بولار یا بشر
یا بیر اوطاق کتلی یا بیر طویله خر
بیزلره یکساندی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
آخ نئجه میز وار نه گوزل نقشه‌سی
اَل قول آچانمور سویورام هر کسی
اُلدویرورم هر کیمی چخمور سسی
مسلخ انساندی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
سخت اولا قانون نئجه مثل دمیر
من اونی الده ایده‌رم چون خمیر
اولموشام ایندی ایله روشن ضمیر
مکتب عرفاندی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
میز نئجه میز جنگده ارابه‌دی
دللری یاندیرماقا خوش تابه‌دی
خون ضعیفان بیزه نوشابه‌دی
باشدان ایاق قاندی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
مؤمن اولا گبر اولا اسلام اولا
یوخ منه فرقی چاتارام قول قولا
دینی فدا ایلمیشم من پولا
دینله دشماندی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
بو مثلی خوش دیدی احمد کوسا
ارمنی‌لیق یاخشیدی کبلای موسا
لیک قیامتده پوخی چخماسا
مسند شیطان‌دی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
عصر بیزیم عرصه‌ی میدان بیزیم
قصر بیزیم حوری و غلمان بیزیم
نفس بیزیم نعمت الوان بیزیم
معرض طغیان‌دی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
ظالمی مظلوم ایلسم ایلرم
حاکمی محکوم ایلسم ایلرم
هر کسی مسموم ایلسم ایلرم
مرکز بهتاندی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
دائم الیمده ایکی مثقال قلم
ایسته‌سم عالملری ووررام به هم
پولدی پول اُستن یاغوری دم به دم
گورملی دکاندی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
ملتی مین مین سویورام دویمورام
دولته دوقوز قویورام دویمورام
گونده اوتوز رنگ بویورام دویمورام
حیله‌ی الواندی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
زال منم رستم دستان منم
گیو منم سام نریمان منم
اهرمنم خصم سلیمان منم
مسکن دیواندی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
دویمارام اصلاً بله سرمایه‌دن
یوخدی سراغیم خبر و آیه‌دن
سنماسین ای کاش بو میز پایه‌دن
ثروت و ساماندی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی
بس دی کریمی سوزی قاتما سوزه
سورمه آتون داشلقا قیتر دوزه
چکمه داخی ملتی چوخدا اوزه
یازمالی عنوان‌دی ریاست میزی
تخت سلیمان‌دی ریاست میزی

اشعار کریمی مراغه ای

وئرمیشم طاقت و آرامیمی ای یـــار سنه
عاشــقم عاشــــقم ای دلبــر اعیار سنه
سئوه رم بزم اولا خلوت، قویاسان من ائلیم
دردیمی محنتیمی غصه مـــی اظهار سنه
گزه رم کوچه و دربندی دالونجا سوخـارام
پیـچاقی قارنینا هــــر کس ائده آزار سنه
ایستی وقتیندا سُیونسان سالارام تز ایچـینه
کاسه نــــی بوز وئره رم شربت گلنار سنه
گَل اوتور قوزا قیچون گیدیریم ای یـار عزیز
هر نه سئوسن ،جوراب و چکمه و شلوار سنه
نیه اوجوندا سیخورسان ،ازیسن، سیندیریسان
نــیلیوب آخ بو یازیــق قلب وفــادار سنــه
سن ییخیل بالِش ناز اوسته اوزان منده چالوم
ضرب و قارمان و کامانچا ویالون تــــار سنه
اَیمه شاخ ساخلا یانوندا باخیب اوپ قوی گوزیوه
بـــــــو گوزل عکسی کی مندن قالیر آثار سنه
دوگمه سین آچ، آرالا، ساخلا قویوم اورتاسینا
آلمیشام ســاک دُلوسی حیوا ، لیمو، نار، سنه
عیبی یوخ اینجیمه ویش ویش دئمه قوی تز چیخادیم
سیخسا باشماق آیاقین اولسا اگــــــــــــر دار سنه
دُز بیر آز بندین آچیم تـــا وئریم الآن اَلیوه
چتریوی، وئرمیه زحمت بو یاخیش، قار، سنه
گله سن باغ دا وئرم بیر الیوه اویناداسان
قیرمیزی آلما انار و گـــــل بیخار سنه
ال ایاق چالما چالیشما نئجه توتسان کئچه جاق
دئمه خاطیر قویاجاق چـــــــــرخ جفاکار سنه
احتراما دایارام آغزیوا سَنده سوراسان
سولی قلیانی کریمی دئیر اشعار سنه

زندگی نامه دده کاتب

دده کاتیب شاعر بزرگ شناخته شده آذربایجان می باشد که به سال 1304 در قصبه فرهنگ دوست قولونجی در 45 کیلومتری اورمیه چشم به جهان گشود . ابتدا تخلص "کاتیب "را برگزیده بود اما لقب" دده " نیز در جلسه های شعر و ادب در شهر قونیه تورکیه ، توسط بزرگان و ادیبان آن دیار داده شد و تخلص کاتیب به دده کاتیب تغییر یافت . جایگاه بخصوص شعر های ایشان در بین آشیقهای غرب آذربایجان باعث شد که بعنوان پدر آشیقها آذربایجان معرفی گردد .تاکنون چهار کتاب به نامهای " عشق و عرفان(در قونیه ترکیه چاپ شده است ) اینجی لی صدف ، اورمو گؤلو و گونوموز آیدین " به چاپ رسیده است و این کتابها تنها جزئی از اشعار بیش از 35000 بیت این بزرگوار می باشد. وی تحصیلات خود را در مکتب‌خانه و در محضر عالمان بنام زمان خود فرا گرفت. «دده کاتب» به زبان‌های ترکی، فارسی، عربی، کردی و ترکی استانبولی تسلط داشت و عمده اشعارش به زبان ترکی آذری است. ایشان در دوم اسفند 1387- سن 84 سالگی -و مصادف با روز جهانی زبان مادری دار فانی را وداع گفته و در زادگاه خود قولنجی ( قولونجو ) به خاک سپرده شدند. تحصیلات ابتدایی خود را در قولونجی نزد علما و عارفان سپری کرد و سپس در سنین جوانی به ترکیه رفته و با بهره جستن از استادان بزرگ علم و عرفان ؛ اصول دین اسلام و شعر و شاعری را فرا گرفت.در 25 سالگی- سال1329- شعر گفتن را آغاز و طولی نکشید که شهرت او برای بسیاری از تورکهای جهان شناخته و به عنوان منبع مهمی برای ادبیات و فرهنگ و تاریخ مردم تورک ومسائل دین و شریعت ، مورد احترام مردم ،عالمان ، بزرگان و ادبا قرار گرفت

چون تخصص اصلی شان در شعر آشیقی (عاشق) بود به عنوان پدر آشقهای آذربایجان معرفی شد اشعار دده کاتب سراسر عرفان و پند و نصیحت است و مضامین دینی و فرهنگی به شکل ظریف و زیبایی در آثار وی تجلی یافته که نشان از روح والای این هنرمند و عارف عرصه‌ی ادبیات دارد. اصطلاح دده کاتب در فرهنگ آذربایجان معادل واژه پیرطریقت در زبان فارسی است که این لقب به افرادی که به لحاظ معنوی به مقامات والایی رسیده باشند اطلاق می‌گردد
اکثر اشعار وی به لهجه آذربایجانی است ولی به لهجه ترکیه نیز اشعار زیادی سروده ‌است. او در میان عاشیق‌ها و اوزان‌های آذربایجان غربی و شهرهای شرقی ترکیه (به خصوص در بین ترکهای کوره سوننی دو طرف مرز) بسیار مشهور است.وی غالبا در سرودن اشعار از قرآن کریم و روایات پیامبر اکرم(ص) استفاده می کرده و بسیار به فرایض دینی مقید و متعهد بود تا آنجا که گفته می شود نام تک تک فرزندان خود را از قرآن متبرک نموده است

اشعار دده کاتب

کؤنول نفسین اؤلدورمه میش ریاضت ده یالان دیر
حرام مالدان احسان اولماز سخاوت ده یالان دیر
بیر اینسانین اؤزنفسینده گر لیاقت اولماسا
دده-بابا سولـطان اولسا نیجابت ده یالان دیر
کیچیک لره تعلیم ائیله بؤیوک لره احترام
یوخسوللارین حالین یوخلا دوشگونلره وئر سلام
یارادانا قوللوق ائله ، خلقه خدمت والسلام
اگر قصدین شوهرت اولسا او خیدمت ده یالان دیر
بیر آی اوروج ،بئش واخت ناماز، الده تسبیح سجاده
گئجه-گـوندوز ذیکر ائده سن حاجا گئدسن پیاده
شیطانا یوز داش آتاسان قوربان کسه سن میناده
کؤنلونده بیر رحم اولماسا عیادت ده یالان دیر
دده کاتیب دورما چالیش نه قدر وار ایختیار
ایشله، قـــازان بـویون اگمه،ایش دیر سنه ایفتیخار
گرچی رزق موقدردیر آما حرف آشکار
چالیشماسان روزی یئتمز او قسمت ده یالان دیر

اشعار دده کاتب


دلی کونول،دور شوکر ائیله لوطف یزدان بیزده دیر
صدق ایمان،بیر حقیقت، اصل ارکان بیز ده دیر
کــــــــان ادب هـــــم شفاعت رحمه للعالمین
یوز ییرمی دورد مین ایچینده شمس جیهان بیزده دیر
باخ احسانه عدالته امر ائدیب سوبحانیمیز
اوخونور حکم اینسانلیق ثابت دیر قورآنیمیز
بئش قاره یئددی ایقلیمده وار شوکت- شانیمیز
دورد کیتابی متممی حکم قورآن بیز ده دیر
روز الست خیطاب قیلدی بیزه رب العالمین
قالو بلی بیزلر دئدیک موژده میز واردی یقین
دینیمیزدن روشن اولدو ظولمت سطح زمین
حکم زمین حکم سما حکم رضوان بیز ده دیر
بیرکلمه توحید ایله مسند صدر بیزیم
خمسه صلات صوم زکات لیله القدر بیزیم
حب الوطن مرده جهاد هم ماه بدر بیزیم
آب حیات باب نجات بیت رحمان بیز ده دیر
کاتیب سوزون دوغرو دئدین به اذن پروردگار
آنلیانلار فیکر ائیله سه یاخشی بیلر هر نه وار
بیر گون اولار حق و باطل تامام اولار آشکار
هامی بیلر دوغرو کلام دوغرو زبان بیز ده دیر

اشعار دده کاتب

بیرآللاهـــین قـــودره تـــینه اینــــانــان
مــیننت تــیکه سینی وورمــاز دیشینه
سن عبـــدیسن اوز عـــملین وار یاشا
عــــقل چـــاتــماز یـــارادانیـــن ایشـینه
یوکلنیب دونیادان هئی گئدیر کــاروان
هئچ ده فرق ائیله مز شــاه وگدا، خان
زحمت چکن میننت چکمز بــیل ایـنان
بــــوینون اگـــیب الین قــویماز دوشـونه
شیرین دانیش داماغیندا داد اولـسون
ادبــــسیزین یـــوردو بــر بــاد اولـــسون
دوللو موصطفا نین روحو شاد اولسون
یاخشی دئـییب اینسان گــرگ دوشونه
دده کاتیب تئز اود آلــــیب آلـــیشما
هــــر یئـــتنین سن ایــشینه قــاریشما
مصلحت اولماسا دینــیب دانــــیشما
اینسان گرگ سوزون سالسین کئشینه

اشعار دده کاتب


بئش گون یاز باهارا آلدانان اینسان
یازین گتسه قیشیندادیر تاماشا
مغرور اولوب قورولوقدا آت قووان
باتلاقلارا دوشنده دیر تاماشا
زامان دؤنر هر واخت بوگون اولانماز
قوجالیقا لقمان چاره بولانماز
سیندین کئچر قان داماردا دولانماز
آیاقلارین شیشنده دیر تاماشا
گوونمه گوجونه بوکولر بئلین
توکولر آیلارین قورتولار ایلین
تؤکولر دیشلرین دوز دئمز دیلین
پلتک ووروب چاشاندادیر تاماشا
دده کاتیب گولوسیتانین سولاندا
حق صاحیبی امانتی آلاندا
جانسیز جسد تورپاق آلتدا قالاندا
یئر قوردلاری دئشنده دیر تاماشا

اشعار دده کاتب


بو گون عجب بیر قوش گؤردوم
آدین سوردوم همن طوطی
افسوس سنین موصاحبین
اولوب زاغ ،زغن طوطی
عربجه بوبغادیر ایسمین
یارادان خوش چکیب رسمین
دیلین اینسان قوش دو جسمین
فارسی شکرشکن طوطی
طوطا مرغ هندوستانسان
استانبولدا پاپاغان سان
سن آزاد اهل اورمانسان
یوخ کی زیندان مسکن طوطی
دده کاتیب نه بحثیده سن
نه غوغادا نـه سسده سن
حاییف باغلی قفسده سن
نه سن آزاد نه من طوطی

اشعار دده کاتب


دیوانه دیل دوغـرو دولان کونلون ائوین ائیله صاف
دوغرو یاشا دوغرو دانیش هئچ کیمسه دن ائتمه خاف
هر ایشینده بیر آللاهی دوغرو چاغیر یاد ائیله
هئچ کیمسه دن چکمه میننت ،میننت یعنی کـوه قاف
او گون کی وجودا گه تدی خالق سبحان سنی
موقددر ائیله میش ریزقین قادیر حی غنی
بنده اونو اونوتماسا او اونوتماز بنده نی
درد ه درمان یاراداندیر هر طبیبه ائتمه لاف
سن نامرده بویون اگمه اگری قالار قامتین
دوغرو یاپیش اتگیندن حقده ن ایسـته حاجتین
حق وئــره نه قانع اولسان آرتیق اولار حورمتین
قناعت بیر کیمیادیر بوندا کی یوخدی خیلاف
سن باخ خالیقین ایشینه یارادیب هفتاد و دو
هر کس اوزون حق تانی ییب دئسم چوخدو گـفتگو
دده کاتیب یار غولامی نه از اینم نه از او
نه صـرافم دور سـئچرم نه زرگرم نه زر باف

اشعار دده کاتب


ایستیرم سوی تانیدیرام
تورکی جه دیر منیم دیلیم
موسلمانام ایمانلیام
آذربایجان ائلیم منیم
اورمولویام انزل لی یم
دوشمن لرین انگلی یم
حلق لرین چنگلی یم
چوخودو فـند-فئلیم منیم
صفالی اوجا داغـلاریم
گؤزه ل میوه لی باغلاریم
مخصوصا باهار چاغلاریم
آچار غونچه گولوم منیم
ایگیدلره آرخالانیم
نهنگ تک چالخالانـیم
سـولاریندا یایخالانیم
گؤزه ل اورمو گؤلوم منیم
شاعـیرلریم ، اوزانلاریم
سـؤنمز قاینار قازانلاریم
ووروب دوشمن پوزانلاریم
سارسلمایان قولوم منیم
اساس سویوم اوغوز نسلی
دده قورقوت تک هـوسلی
آشیقلارین خوش نفسلی
میضراب چالیر تئلیم منیم
اورمیه لی ارسلانلار
تبریزلی تک قهرمانلار
گئری دؤنمز قوچ اوغلانلار
دولوب ساغیم-سولوم منیم
دده کاتیب ائله قوربان
خوش دانیشان دیله قوربان
یئره گلمز بئله قوربان
حقه باغـلی بئلیم منیم

اشعار دده کاتب

ده لی کؤنول نئچه جمله ائیله بیان کؤلگه سیز
یارادان امانت وئریب جسدده جان کؤلگه سیز
کایناتی او یارادمیش معنویدن-ماددیدن
ایشیغین وئرمیش جهانا شمس تابان کؤلگه سیز
عقل یئتمز حکمتینه سن بیر علم اللهه باخ
کؤلگه نوردان ایجاد اولار بوتون خلق اللهه باخ
منصور حلاج نه دئدی فناء فی اللهه باخ
نور حق ظاهر اولاندا اولار هریان کؤلگه سیز
ملائکه نوردان یارانیب جیسمه خلاف بیل یقین
عین عیان ، نطق بیان ، آب شفاف همچنین
مومن لرین کؤنلو آیدین آینه ی صاف همین
دریالاردا موج روان ، باد- طوفان کؤلگه سیز
دده کاتیب گز جهانی دققته آل هر یانی
ارض و سما ، کهکشانلار فکره سالیر انسانی
جبراییلا گه تدی رسولا حق یانیندان فرمانی
اوخونور اینسانلیق درسی حکم قرآن کؤلگه سیز

[ جمعه بیست و چهارم آبان ۱۳۹۲ ] [ 14:43 ] [ نویسنده: احد علیوند ]

آرشیو نظرات

اشعار دده کاتب 1

کؤنول کیمیادیر عؤمرون باهاری
سولاجاق بوداقلار اؤلاندن سونرا
فرصت گئتسه حسرت بره باغلاماز
بیرده دؤنمز ساغلار اؤلندن سورا

دم غنیمت چالیش قازان ساغ ایکن
آتشی سؤندورمه قازان داغ ایکن
دئ دانیش دیل دوداق داماق ساغ ایکن
باغلانار دوداقلار اؤلندن سونرا

آدام وار دادماییب دوسلوق شربتین
وقتی بیلمز الدن وئره ر فرصتین
ساغلیغیندا بیلمز دوستون قیمتین
افسوس ائیلر آغلار اؤلندن سونرا

ده ده کاتیب هئچ قوروتماز دیده سین
کیم ساغالدار اوره گینین زده سین
اوغول واردیر هر گون دؤیه ر ده ده سین
اوچ آی قارا باغلار اؤلندن سونرا


نوشته شده در تاريخ سه شنبه هفتم اسفند ۱۴۰۳ یازار 
یادداشت لاریز، فیکیرلریز و اورک یازیلاریزی بوردا یازین و یایین؛ ایسته دیگیز فیکیرلری تعقیب ائدین و گونده لیک بحث لره قاتیلین. : Orkhon