زندگی نامه بولود قاراچورلو(سهند)
بولود قاراچورلو متخلص به سهند شاعری مراغه ای و ازشاعران مبارز و انقلابی و از فداییان نهضت دموکراتیک(به رهبری پیشه وری) آذربایجان است که درآن سوی مرزها بسیارشناخته شدهتر از ایران میباشد. وی صاحب شاهـکار«سازمینسؤزو»(نوایسازِمن) است که ازآثار بسیار زیبا و بدیعِ ادب آذربایجان و ایران زمین میباشدکه اثرجاودانه از فولکلور ملّی ـ مردمی آذربایجان بهشمار است و به زبانهای مختلف بهچاپ رسیده است.
شهریار، درمورد سهند میگوید: سهند یک شاعرِ آزاده بود وآن خوی واخلاقیکه سهند داشت، درهیچکس نبود
طالعیمه سن باخ,
دوشونجه لریم یاساق(ممنوع),
دویغولاریم یاساق
کئچمیشیمدن سوز آچماغیم یاساق
گله جگیمدن دانیشماغیم یاساق
آتا بابامین آدین چکمه ییم یاساق
بیلیر سن؟
آنادان دوغولاندان بئله
اوزوم بیلمیه, بیلمیه
دیل آچیب دانیشدیغیم- دیلده
دانیشماغیم یاساق ایمیش, یاساق
دیلیمی، دالیمدان چیخارتسالاردا،
قوی قارداش دردیمی دئییم باری بیل
گونئی دن– قوزئیه، غربدن– شرقه.
هانسی خالقی گؤردون بیزیم تک ذلیل؟
دئمیرم دونیادا اسارت یوخدور
چوخ یئره سونگو تاخمیش استعمار،
آنجاق بیزیم کیمی اَزیلن آزدیر،
هاردا حاق وئرمز وار حاق تاپیلماز وار!
میللی آزادلیقلار عصری اولسادا
هر یئرده، هر یاندا آدی بو عصرین
نه ائتمک «دونیانی بوغدا توتسادا،
کهلیین روزیسی چینقیلدیر» همین
بو شرف، بو شوکت، بو قدرت، بو شان
هاردا دوغورداندا بیزه عار اولسون!
حیاتین آمانسیز بیر قانونو وار،
تعصوب سیز میللت گرک خوار اولسون.
میللی تعصوب دن دانیشدیم اولسون
اصلینی ایتیرنده حارامزاده دیر،
مرد اوغول وطنین حاققین ایتیرمز،
وطن اینسانا اَن بؤیوک آنادیر.
قویون محکوم اولوم میلت چی لیگه،
دونیادا میلیتین سئومه ین کیمدیر؟!
دیلین، ائلین یوردون تالان ائتسه لر
آجییب باشینا دؤیمه ین کیمدیر؟!
گرک گؤزلریندن گؤز اؤرته هر کس
قارغا یوواسینا یاناشسا اگر،
نییه وطنیمی سئومه ییم نییه؟
من قارغادان دا اسگییم مگر؟
من دئمیرم اوستون نژاددانام من
دئمیرم ائللریم ائللردن باشدی
منیم مسلکیمده منیم یولومدا،
میلت لر هامیسی دوستدور، قارداشدیر.
چاپماق ایسته میرم من هئچ میلتین،
نه دیلین نه یئرین نه ده امه یین
تحقیر ائتمه ییرم، هده له میرم
کئچمیشین، ایندیسین، یا گله جه یین
من آییرما ییرام آیری سالمیرام،
قارداشی، قارداشدان، آروادی اَردن
آنانی بالادان، اَتی دیرناقدان،
اوره یی اورکدن، قانادی پردن
پوزماق ایسته میره م من بیرلیک لری
اینسانلیق بیر لیگی ایده آلیمدیر،
قارداشلیق یولداشلیق ابدی باریش
دونیادا اَن بؤیوک آرزولاریمدیر.
آنجاق بیر سؤزوم وار: من ده اینسانام
دیلیم وار، خالقیم وار، یوردوم یووام وار،
یئردن چیخمامیشام گؤبه لک کیمی
آدامام حاققیم وار ائلیم اوبام وار
قول یارانمامیشام یاراناندا من
هئچ کسه اولمارام نه قول نه اسیر
قورتولوش عصری دی اینسانا بو عصر
اسیر اولانلارین بوخووون کسیر.
زاماندیر بیزلره فلک گوز اییب
پولاد اوز قیلینجلار قیندا پاسلانیب
شاهباز آیغیرلارین پئیی کسیلیب
جیدا لار ایلیب , کندیر اوفانیب
اودالار تالانیب ائولر ییخیلیب,
مرد ایگیت لر اولوب, اورک داغلانیب
حاصالر لار آلینیب, اوردو باسیلیب,
دوداقلار تیکیلییب, قوللار باغلانیب
آلتونلی بان ائولر تالتنیب گئدیب
ائو ییه سی گئجه کوچه ده یاتتر
بوز بالتا سی کیمی جومرد ایگیت لر,
دیوار لار دیبینده پورتاغال ساتیر
کولگه لی آغاجلار کوکدن قورویوب
بولاقلار کورلانیب, کهریز لر باتیب,
آلیجی قوشلارین قاناتی سینیب,
آسلان یاتاغیندا تولکو لر یاتیب.
اوبالار دا نه توی, نه بایرام اولور,
نه قوپوز چالینیر, نه مرد اویونور,
نه بیر اوزان گلیر نغمه اوخویور,
نه بدوی آتلارین ایچی دویونور.
لاله لی دوزلرده تیکان گویریب
نه قوزو مله شیر, نه جئیران قاچیر.
قوسلاردا یوردومدان کوچوب گئدیبلر
گویده نه بیر دورنا, نه سونا اوچور.
معیشت ایگیده آغیر یوک اولوب
یمی باش گوتوروب گئدیر سرگردان
کیمی بالالارین آلیر دیشینه,
قاچیر دیاریندان, دوغما یوردوندان!
دوو دوشوب دیرناخسیز نامرد الینه
دیشی باتان یئرین اتین قوپاردیر.
دیل آچیب دیلینده دانیشانلارین,
چکیر بوغازیندان دیلین چیخاردیر!
بیرجه دار گونلرین دار آخشامیندا,
خلقین احوالینا شافاق قان آغلار,
قهرمان ائلیوی نه گونه سالمیش,
گور بو قارا دووران, گور بو روزگار.
بیر اورک آرادان ایکی بولونوب
آیاق دا قانلیدیر, باشدا قانلیدیر
آغ ساچلی آنالار قارا گئیینیب
یاناقدا قانلیدیر, یاش دا قانلی دیر!
من دئمیرم اوستون نژاددانام من
دئمیرم ائللریم ائللردن باشدیر
منیم مسلكیمده ، منیم یولومدا
ملت لر هامیسی دوستدور قارداشدیر
چاپماق ایسته میرم من هئچ میللتی
نه دیلین، نه یوردون ،نه ده امگین
تحقیرائله میرم ،هده له میرم
كئچمیشین، ایندی سین ، یا گله جگین
من آییرمیرام، آیری سالمیرام
قارداشی قارداشدان ، آروادی ـ اردن
آنانی بالادان، اتی دیرناقدان
اوره گی ـ اوره كدن، قانادی پردن
پوزماق ایسته میرم من بیرلیكلری
انسانلیق بیرلیگی ایده آلیم دیر
قارداشلیق، یولداشلیق ، ادبی باریش
دونیادا ان بویوك آرزولاریمدیر
آنجاق بیرسوزوم وار، من ده انسانام
دیلیم وار،خلقیم وار،یوردوم یووام وار
یئردن چیخمامیشام گوبه لك كیمی
آدامام،حقیم وار،ائلیم اوبام وار
قول یارانمامیشام،یاراناندا من
هئچ كسه اولمارام ،نه قول،نه اسیر
قورتولوش عصریدیر انسانا بو عصر
اسیر اولانلاردا بوخوون كسیر
اوخودوم دیرچلدیم آیاغا قالخدیم
شیشمك اولوب چاخدیم
ولكانا دؤندوم
بولود تك كیشنه دیم سئل اولوب آخدیم
كؤكسو داغ دالغالی اومانا دؤندوم
وارلیغیمی دانانا قلبزنلره
یامان یاخالاشدیم یامان ووروشدیم
یالان پالانلارین تاپشیردیم یئله
حاقسیزلیغا قارشی یامان ووروشدیم
اورهك سؤزلریمی حاق سؤزلریمی
قایا كیمی دوشمن كؤكسینه ووردوم
قصبكارا جومورد بابالار كیمی
گاه قان قوسدوربان گاه قان اوتوردوم
الیمدن زینهارا زارا گلنله
كؤپك كوشگوتیلر ایت بیراخدیلار
حاق سوزیمه جاواب وئرمه ینلر
قدره قوللانیب غمه تاخدیلار
گوجوم گوجلرینه چاتانمادیقدا
هر طرفدن منی دوره له ییبلر سونگونو بؤیریمه سانجیب آدیما
وطنسیز دئدیلر نهلر دئدیلر
یئنه ده داغلار كیمی دوردوم دایاندیم
نه چكیندیم نه ده چاشدیم
محكمهلرینی ایلنجه ساندیم
دنیز كیمی جوشدوم كوكرهدیم داشدیم
آیاغی كوندلی قوللاری باغلی
سسیمی اوجالتدیم آچدیم دیلیمی
اورهیی قوربالی سینهسی داغلی
دئدیم هر دردیمی هر نیسگیلیمی
چوخ یاخشی بیلیرسیز فیریلداقچیلار
من نه وطنسیزم نه ده گؤبه لك
دوغما دییاریم وار بؤیوك ائلیم وار
منیمدیر هم كئچمیش هم ده گله جك
صمد وکیلوف متخلص به وورغون؛ یکی از پیشگامان و پرچمداران شعر معاصر می باشد که در سال 1285 شمسی در روستای صلاحلی از توابع شهر قازاخ؛ آذربایجان شمالی چشم به جهان گشود. وی ایام طفولیت را در دامنه های سر سبز مشرف بر کرانه ی مصفای رود کر که روزگاری شاهد قهرمانی ها و از خود گذشتکی های نیاکانش؛ جهت حراست از مرز بوم خود بوده سپری کرد.
وی هنگامی که ۶ ساله بود، مادر خود را از دست داد و توسط پدر و مادربزرگش پرورش یافت
اولین شعر صمد وورغون که در هجده سالگی سروده شد دیری نپائید که محبوبیت خاصی در میان شعرا و ادبا و شعر دوستان کسب کرد و به دنبال همین افتخار مجموعه اشعارش به حلیه ی طبع آراسته شد و چندی نگذشت که نسخه هایش دست به دست گشته و در کمترین زمان نایاب گردید.
خانهٔ شخصی وی اکنون به موزه تبدیل شدهاست. همچنین تئاتر دولتی درام روسی در آذربایجان به نام وی نامگذاری شدهاست. همچنین کتابخانهای در اوکراین به نام او وجود دارد.
در سال ۱۹۵۸ در آذربایجان یک فیلم مستند از زندگی وی به کارگردانی نریمان شیخعلیف ساخته شدهاست.
مجسمه یادبود وی در مقابل راهآهن باکو و دیگری در ورودی کتابخانه ملی آخوندف قرار دارد. مجسمهٔ یادبود دیگری نیز در زادگاه وی شهر صلاحی وجود دارد. مجسمهٔ وی در شهر بیلاسوار در کنار مجسمه یادبود پوشکین قرار دارد.
وورغون این شاعر غنایی آذربایجان از معدود شاعرانی بود که وطن و خلق خود را حقیقی و صمیمی دوست می داشت و در عین حال یکی از انقلابی ترین شعرای معاصر بود که بیشتر اشعارش ورد زبان خاص و عام بوده و پاره ای از شعرهایش به مثل ها و ترانه ها و گنجینه پربار و عظیم فولکلور راه یافته که نمونه های بارزی از آنها را شاهدیم.
اگر هر شاعری از خود طرز سبکی به یادگار می گذارد و همچنین طرز سخنی دارد می بینیم طرز سخن وورغون مخصوص خود اوست. چرا که اکثر شعرا که به استقبال شعرهایش رفته اند با شکست مواجه شده اند و به جایگاه شعری او نتوانسته اند راه یابند چرا که او جایگاه ویژه ای داشت و هم طراز شعرا و نویسندگان بزرگ آذربایجان به سان جعفر جبارلی؛ حسین جاوید؛ محمد سعید اردوبادی؛ میکائیل مشفق؛ عبدالله شایق؛ سلیمان رستم و علی آقا واحد بود.
صمد وورغون علاوه بر پیشه ی شاعری؛ نمایشنامه و درام نویس بزرگی بود که در تاریخ تئاتر آذربایجان نقش به سزائی را داراست. از معروف ترین نمایشنامه های به اجرا در آمده اش می توان "واقف" را نام بردکه در سال 1937 به روی صحنه رفت و شرح حماسه های شاعر بلند آوازه آذربایجان یعنی ملاپناه واقف در مقابل خون خواری چون آقا محمد خان قاجار بود؛ پس از آن "خانلار"؛ "فرهاد و شیرین"؛ انسالن و ده ها منظومه جاودان دیگر.
اشعار وورغون چنان قلب ها را تسخیر کرده بود که هر زمان و هر جا ورد زبان مردم بود. مثلا می گوید... سربازی مجروح شده در نبرد با دشمن در واپسین لحظات حیات به دکتر معالج خود چنین می گوید آقای دکتر به زنده ماندنم امیدوار نیستم؛ می دانم که خواهم مرد؛ ولی تقاضا می کنم لحظه ای اجازه دهید تا شعری از شاعر دلخواهم صمد وورغون را برایتان بخوانم و سپس اشعار زیر را زمزمه می کند:
ائل بیلیر کی سن منیم سن
یوردوم یووام مسکنیم سن
آنا دوغما وطنیم سن
آیریلار می کونول جاندان؟
آذربایجان- آذربایجان ......
پس از اتمام شعر فوق چشمان کبود خود را بر روی هم می نهد و دکتر معالج خود را در ماتم می گذارد. شعرهای صمد وورغون به چندین زبان زنده دنیا ترجمه شده و با استقبال شعر دوستان مواجه گردیده است. با آن که شهرت و آوازه شاعر در سنین جوانی مرزها را در هم شکسته و شهره آفاق گشته بود.
او در زندگی نیم قرنی و مستعجل خود راه صد ساله پیموده و نام خود را با حروفی زرین بر لوح ادبیات حک نمود و بالاخره در سال 1335 قلب این شاعر بزرگ برای ابد از تپیدن به عشق مردمش ایستاد و مریدان ادبی خود را در ماتمی بس سترگ و عمیق فرو برد. فقدان صمد وورغون نه تنها ترک زبانان؛ بلکه اغلب ملل دنیا را نیز که با آثارش آشنایی داشتند سوگوار و ماتم زده کرد
چوخ کچمیشم بو داغلاردان
دورنا گوزلی بولاقلاردان
ائشیتمیشم اوزاقلاردان
ساکت آخان آرازلاری
سینامیشام دوستی، یاری ...
ائل بیلیرکی، سن منیمسن
یوردوم، یووام، مسکنیمسن
آنام، دوغما وطنیمسن!
آیریلارمی کونول جاندان؟
آذربایجان، آذربایجان!
من بیر اوشاق، سن بیر آنا،
اودور کی، باغلیام سانا
هانکی سمته، هانکی یانا
هی اوچسام دا یووام سنسن،
ائلیم، گونوم، اوبام سنسن!
فقط سندن گن دوشنده،
آیریلیق مندن دوشنده،
ساچلاریما دن دوشنده،
بوغار آیلار، ایللر منی،
قیناماسین ائللر منی
داغلارینین باشی قاردیر،
آغ ئورپگین بولوتلار دیر،
بویوک بیر کچمیشین واردیر،
بیلینمه ییر یاشین سنین
نه لر چکمیش باشین سنین
دوشدون اوغورسوز دیللره،
نحس آیلارا، نحس ایللره،
نسل لردن نسل لره
کچن بیر شهرتین واردیر
اوغلون، قیزین بختیاردیر ...
هی باخیرام بو دوزلره،
آلاگوزلی گونددوزلره،
قارا خاللی آغ اوزلره،
کونول ایستر شعر یازا،
گنجله شیرم یازا- یازا ...
بیر طرفین بحر خزر،
یاشیل باش سونالار گزر،
خیالیم دولانار گزر،
گاه موغانی، گاه ائلداری،
منزل اوزاق، عمر یاری!
سیرا داغلار، گن دره لر،
اورک آچان منظره لر،
جیران قاچار، جویور مه لر،
نه چوخدور اویلاغین سنین!
آرانین، یایلاغین سنین!
کچ بو داغدان، بو آراندان،
آستارادان، لنکراندان،
آفریقادان، هندوستاندان
قوناق گلیر بیزه قوشلار،
ظلم الیندن قورتولموشلار ...
بویرلرده لیمون ساری،
اگیر، سالیر بوداقلاری
داغلارینین دوم آغ قاری
یارانمیشدر قارلی قیشدان،
بیر سنگردیر یارانیشدان
لنکرانین گلی رنگ- رنگ،
یوردوموزین قیزلاری تک،
دمله چایی، توک ویر گورک،
آنامین دلبر گلینی!
یادلارا آچما الینی!
ساری سنبل بیزیم چورک،
پامبوغمیز چیچک- چیچک،
هر اوزومدن بیر شیره چک
سحر- سحر آج قارینا
قوت اولسون قوللارینا
مین قازاخدا کوهلن آتا،
یالمانینا یاتا- یاتا
آت قان تره باتا- باتا
گوگ یایلاقلار بئلینه قالخ،
کپز داغدان گوگ گوله باخ!
ای آزادگون، آزاد انسان،
دویونجا ایچ بو بهاردان!
بیزیم خاللی خالچالاردان
سر چنارلار کولگه سنه
آلقیش گونش ئولکه سنه!
کونلوک کچیر قاراباغدان،
گاه بو داغدان، گاه اوداغدان،
آخشام اوستو قوی اوزاقدان
هوالانسین خانین سسی،
قارا باغین شکسته سی
گوزل وطن، معنان درین،
بشیگیسن گوزللرین!
عاشق دییه ر سرین- سرین،
سن گونشین قوجاغیسان،
شعر، صنعت اوجاغیسان
ئولمز کونول، ئولمز اثر،
نظامی لر، فضولی لر!
الین قلم، سینه ن دفتر،
دی گلسین هرنه یین واردیر،
دییلن سوز یادگاردیر
بیر دون بیزیم باکی یه باخ،
ساحللری چراغ- چراغ،
بوروقلارین هایقیراراق
نعره سالیر بوز چوللره،
ایشیقلانیر هر داغ، دره
نازلاندیقجا سرین کولک،
ساحللره سینه گرک،
بیزیم باکی- بیزیم اورک!
ایشیقدادیر قوت سوزی،
سحرلرین اولکر گوزی
گوزل وطن! اوگون کی، سن
آل بایراقلی بیر سحردن
الهام آلدین، یاراندیم من
گولور تورپاق، گولور انسان
قوجا شرقین قاپیسی سان!
دینله منی، گوزل وطن!
بیرسوز گلیر اورگیمدن:
خلقیمیزین عشقیله سن
گوله جکسن هر بیز زمان،
آذربایجان، آذربایجان!
قوشلار قاطار- قاطار ائللردن کئچر،
بشر نسیل- نسیل دونیادان کؤچر؛
اینسانلیق گاه زهر، گاه شربت ایچر…
ازلدن بئله دیر حؤکمو زامانین -
دویوملو بیر سیرری وار آسیمانین!
چارخینی قوردوقچا دؤورانین الی
بعضن آغلار اولور، بعضن گولمه لی…
اینسانین ان بؤیوک عشقی، عملی
بعضن آصلان کیمی چیرپینیر داردا،
بزن ده غرق اولور فیرتینالاردا…
دییشیر سمتینی دایما سولار،
دییشیر فیکیرلر، دؤنور دویغولار.
کاینات توتماییر بیر یئرده قرار:
- چارپیر سینه سینی قایالیقلارا-
او گاه قیشا چیخیر، گاه دا باهارا!
دونیا بیناسینی قوراندان بری
سعادت آدلانان او گؤزل پری
گل! - دئیه سسله میش قرینه لری؛
یازیقلار اولسون کی، هله اینسانلیق
گلیب قوووشمامیش اونا بیر آنلیق.
ائی دونیا گؤزه لی، قاچما بشردن!
اینساندیر آییران خئییری شردن!
گل اونون عشقینی اوجوز توتما سن، -
قلبی وار، حیسسی وار هر محبتین،
قارالماز اولدوزو ابدییتین!…
اؤلوم بیر ایبلیسدیر، حیات بیر ملک!
وارلیغی ایزله ییر هئچلیک کؤلگه تک…
ایشیق قارانلیقلا پنجلشه رک
یاشاتماق ایسته ییر جاهاندا بیزی،
گونش سالاملاییر ایراده میزی!
یامانلیق، یاخشیلیق دورموش اوز-اوزه،
دیلسیز عصریلردن میراثدیر بیزه.
اسیر باهار یئلی قلبلریمیزه،
لاکین آرخاسینجا کفن گئییر قیش،
طبیعت وارلیغا بئله قارغامیش.
بیر بایرام سؤزو وار، بیر ده کی، ماتم،
نشه بیر عالمدیر، غوصه بیر عالم.
حیات اؤز آتینی سورور دمادم؛
اودلار ایچینده ده هر بیر منظره
یئنه قاناد وئریر دوشونجه لره!
یئنه ده اینسانین خیال شهپری
گزیر فضالاری، گؤی دنیزلری.
سن ائی سعادتین گؤزل سحری
آلقیشلا اینسانین پاک عملینی،
اوزات یئر اوزونه هونر الینی!
زاماندیر، بشرین ایمدادینا گل!
خسته بیر گؤزلدیر هونرسیز عمل…
هونر سؤیله دیگیم او قودرتلی ال
بوتون کایناتا قوی قاناد گرسین،
بشر کاروانینا او یول گؤسترسین.
هونر قاناد وئرسین تورپاغا، داشا،
دنیزلر چاتیلیب گلسین باش-باشا…
آزادلیق اوردوسو وارسین بیرباشا،
هر ظفر داستانی یادیگار اولسون،
اؤلوم تسلیم اولسون، حیات وار اولسون!
دونیایا بیر شؤهرت یارانمیشیق بیز،
گونش چؤکمه میشدیر قارانلیغا دیز.
قوی اؤلسون یامانلیق، او خاین ایبلیس!…
یاخشیلیق چاغیرسین هر قلبین نئیی،
قورتاراق زنجیردن پرومئتئیی…
فلاکت قوجالمیش…قارتدیر او کؤپک.
اونون سوموکلری تئز چورویه جک…
سعادت - گنجلیکدیر، آدی - گله جک!
اونون گؤزلرینده حیات عشقی وار-
وار اولسون گله جک! وار اولسون باهار!
دئمه سوسدی ربابیمین تئللری
هر پرده ده بیر نواسی وار اونون
خبر وئرین، سئویندیرین ائللری
ایندی بئله یوز هاواسی وار اونون
منیم شعریم اولاد اولدی توپراغا
حیات وئردی هر سارالمیش یاپراغا
نفسیمدن داغلار قالخدی آیاغا
بو یئرلرده مین صداسی وار اونون
ترلان طبعیم هاوالانیب اوچسادا
شیمشک اولوب، بولوتلاردان گئچسه ده
فضالاردان سیزه صحبت ائتسه ده
وطن آدلی اوز یوواسی وار اونون
سئودیم قیزیل بایراغینی ای سحر!
خوشبخت اولور بو دنیادا سئونلر
حیات دئدی یاراتدیغیم هر سحر
ائللر بیلیر نه معناسی وار اونون
سینه مده دیر وطنیمین حق سسی
سازیمدادیر آزادلیغین نغمه سی
سعادتدیر اونون عشقی، هوسی
احتشاملی بیر دنیاسی وار اونون
اودلار یوردی، عهدیمیز وار ازلدن
بو ایلغاردان نه من دوندوم نه ده سن
آنا قلبین بیر عماندیر، ای وطن!
"وورغون" کیمی بیر غواصی وار اونون
گل آنا یوردیمین قیزی، گلینی
ایندی هنر وقتی، غیرت دمیدیر
سنده اسیرگمه کمک الینی
هر سوزون، صحبتین جان ملحمیدیر
آدین شرفلیدیر سنین، ای قادین!
داهیلر آناسی چاغرییر آدین
الینله قوردیغین بارلی باغچالار
طوفانلار قوپسادا سارالیب سولماز
بیزیم بو یئرلرده بیر مثل ده وار
«اصلانین ارککی، دیشیسی اولماز!»
جبههلر چاغیریر، گل دوشهک یولا،
ظفر بیزیمکیدیر، اوغورلار اولا!...
ازلدن تمیزدیر، صافدیر اورهگین
بیرده شاعرانه طبیعتین وار
حیات عاشقیدیر عشقین، دیلگین
دیلده داستان اولان محبّتین وار
وار اولسون جهاندا عشقین، املین
وار اولسون دائماً یارادان الین!
گل چیخاق جبههیه، امر ائدیر وطن
سنده بو میداندا کوکرهییب چاغلا!
دشمنین گوللهسی دگسه سینمدن
مهربان الینله یارامی باغلا!
حیات وئرهجکدیر بیزه درمانین
الینله پوزیلسین حکمی زمانین
گل ایندی جبههده یولداش اولاق بیز
بیرجوت اصلان کیمی وورشاق قوشا
ظفرله قورتارسین مبارزهمیز
سونرا ئوز ائوینده بختیار یاش
وطنین گوزلری ایندی بیزدهدیر
آزادلیق چراغی الیمیزدهدیر
گل آی جمالینین صاف شعلهسندن
بیرده ایشیقلانسین سینمده اورهک
گل، وطن عشقینین یوروش سسیندن
سئل کیمی کوکرهییب هجوما کئچهک
آشیب شیش داغلاری، مئشهلیگلری
گونده بیر ظفرله گئدهک ایرهلی
گل قیزیل اردویا! ساریل بو گونه!
پارلا یاز گونونین سحری کیمی
توتوم اوزنگینی، قالخ آت اوستونه
سن قاچاق نبینین هجری کیمی
هجوما کچدیکجه نعره چکیبسن
گونش نور توکهجک اوستونه گوگدن
الینله قوردوغون بارلی باغچالار
طوفانلار قوپسادا، سارالیب سولماز
بیزیم بو یئرلرده بیر مثلده وار!
«اصلانین ارککی، دیشیسی اولماز!»
جبههلر چاغیریر، گل دوشهک یولا
ظفر بیزیمکیدیر، اوغورلار اولا!...
عاشق باغرینا باس صدفلی سازی
مین جوابلی بیر سئوالدان دانیشاق
میدان قوراق، صحبت آچاق، ساز توتاق،
گل یاناقلی، قوشاخالدان دانیشاق
قوی سوز آلیم بیر گناهسیز دوداقداندشمن باخیب حسد چکسین اوزاقدان
یار بزه نیب چخان زمان اوطاقدان
یاشینداکی گللی شالدان دانیشاق
وورغون دئیه ر، بیر دردبیلن یار اولسون
زلفی بولوت، آغ سینه سی قار اولسون
یاخشی گونده، یامان گونده وار اولسون
قدر بیلن احل حالدان دانیشاق
سنبلوم، سنبلوم، ساری سنبلوم!
آدینا سوز قوشوم باری، سنبولم!
ائللر حسرتی در بو امری وئرن،
شیرین گئجه لرده یوخوما گیردن
یاشیل تارلامیزین منظره سی در
خرمن اوستونده کی آنا سسیدر
سنبلوم، سنبلوم، ساری سنبلوم!
کونلومین قوناغی، یاری سنبلوم!
قاباقدان آل گییب گلنده بهار،
ائللر سنی آنار، سنی سلاملار
گوز اوسته یئرین وار بیزیم وطنده
بویوک بیر ئولکه نین گوزی وار سنده
سنبلوم، سنبلوم، ساری سنبلوم!
سنمی سن چیچگم، سنمی سن گلوم؟!
قالدیرسین باشینی گوگلره ساری
گنیش خرمنلرده درز تایلاری
باخدیقجا دشمنین گوزی قارالسین،
