در روستا های آذربایجان در گذشته سه نوع تنور کوچک ، متوسط و بزرگ وجود داشت . از تنور کوچک برای پخت غذا و سیب زمینی کبابی استفاده میکردند . از تنور متوسط برای ایجاد زغال کُرسی استفاده می شد وتنور بزرگ هم در پخت نان مورد استفاده قرار می گرفت .

انواع نانهای محلی در روستاها

در روستاهای آذربایجان علاوه بر پخت نان محلی که به اصطلاح « کند چورکی » گفته می شود انواع فطیر نیز پخت می شود:

1- کُوکَه : نوعی فطیر مغزدار سنتی ( ایشلی فطیر ) است که بیشتر در ایام محرم پخت می شود. در این نوع فطیر بر روی آن زرده های تخم مرغ می زنند .
و داخل کونده(چانه )خمیر به عنوان مغز از روغن حیوانی و زرده تخم مرغ که با آرد درست میکردند.گذاشته و می پختند.

2-خیتاب:در فصل بهار با رویش سبزیجات خوردنی
که به صورت خودروی در مزارع وچمنزارها به وفور دیده میشود (چول تره سی) روستاییان آنها را چیده
و زمان پخت نان سبزیجات چیده شده را که قبلا تمیز شسته اند داخل چانه خمیر میگذارند و پَهن میکنند ودر تنور مثل فطیر(کوکه)میپزند.

2- کود دمَه :در این نوع فطیر کونده خمیر را به داخل تنور می اندازند و بعد از پختن آن را برمی دارند و بدون اینکه چیز اضافی به آن بزنند .

ابزار و وسایل پخت نان

1- کونده : کُنده ، چانه

2- کونده چی : کنده گر . کسی که چانه نان را درست کند .

3- خمیره : مایه خمیر

4- اَرسین : چنگال بزرگی است که با آن نانی که بر تنور افتاده را بیرون می آورند

5-تندیر آغزی:برای هدر نرفتن حرارت تنور از ورقه فلزی دایره ای شکل از آن استفاده میشد

6-یاییم:پهن کردن کونده(چانه)

7- یاییم تخته سی(نیمدان) : تخته ای چوبی است که روی آن نان پهن می کنند .

8-وردنه :برای باز کردن و شکل دادن به خمیر مورد استفاده قرار می گیرد .

9-ایرفیده ( لیفیده ) : نان بند. بالشچه ای که خمیر پهن کرده را بر روی آن گذاشته و بر دیوار تنور
می چسبانند.

10- کوفله : دودکش تنور

11- خمیر سیرفا سی : سفره خمیر

12-کَسُو : چوبدستی بزرگی است که به وسیله آن آتش و زغالهای تنور را جابجا می نمایند .

13-ناقیش : وسیله ای است که با آن روی فطیرها را نقش و نگار می کنند. معمولا از عاششیق(قاب)
استفاده میشود.

14- اوخلُو : چوب استوانه ای شکل شبیه وردنه که برای نازکتر کردن خمیر برای چسباندن به ریفیده به کار می رود .

15-کوت : به خمیری که بعد از زدن به تنور نچسبد و به داخل تنور بیفتد و معمولا به حیوانات داده می شود ، کوت گویند

16-تَه تَواز:در اوایل پخت نان چون حرارت تنور زیاد
می‌شود چهار پنج تا از نانها از دیواره تنور افتاده وبه صورت نیمسوز میشوند.که در اصطلاح محلی ته تواز
گفته میشود.

17-سوخت اصلی تنور:برای اینکه زود و راحت روشن
شود از گون که زود آتش میگیرد وبعد از آن از «یاپبا ، کرمه» ، که از فضولات دامهای بزرگ واز« سئشمه»
که از فضولات دامهای کوچک مثل گوسفند وبز تهیه میشود استفاده میگردد.