تبریز شهر بزرگان

(گورستان های تاریخی تبریز)



شهر تبریز در گذشته چندین گورستان معروف تاریخی داشته است به نام های سیرخاو(سرخاب) ، بیلانکی(بیلانکوه) ، گزیل(گجیل) ، چنداب ، چارمنار و طوباییه و قبرستان های ارامنه تبریز
شهرت و اهمیت جهانی این مزارات به حدی بوده که نام این مقابر و مزارات به شعر شعرای ادوار مختلف تاریخی نیز راه یافته است
چنانکه کمال الدین خجندی در این شعر فارسی خود نام این مزارات را آورده است
تبریز مرا به جای جان خواهد برد / پیوسته بدو دل نگران خواهد بود
تا در نکشم آب چرنداب و گجیل / سرخاب ز چشم من روان خواهد بود

محمد کاظم بن حمد تبریزی نیز در این شعر فارسی خود نام این مزارات را آورده است
ای مرغ بلند اوج کوه سرخاب / وی چار منار عشق را تیر شهاب
خواهی که به والیان کوهت ببرند / مگذر ز گجیل رو ز چرنداب و متاب



گورستان سیرخاب یا مقبره الشعرای تبریز
این گورستان مدفن جمع کثیری از شعرای جهان است و به عنوان بزرگترین مزار شاعران جهان مشهور است
نام چندی از بزرگانی که در این مکان دفن شده اند:خاقانی شروانی ، ظهیر الدین فاریابی ، مجیر بیلقانی ، اسدی توسی ، قطران تبریزی ، همام تبریزی ، مانی شیرازی ، لسان شیرازی ، شهریار و...





گورستان گزیل(گجیل) باغ گلستان یا مقبره العرفای تبریز
این گورستان مدفن جمع کثیری از عرفا و اولیا بوده است.نام چندی از بزرگانی که در این مکان دفن شده اند:بابافرج گجیلی تبریزی ، مولانا کمال الدین باکویی ، خواجه محمد امین بلغاری ، شیخ نجم الدین زرکوب ، به روایتی مقبره شمس تبریزی و....






گورستان بیلانکی(بیلانکوه) یا مقبره الکبرای تبریز
این گورستان مدفن جمع کثیری از اکابر و بزرگان بوده است.نام چندی از بزرگانی که در این مکان دفن شده اند:اخی سعد الدین ، کمال الدین مسعود خجندی ، کمال الدین بهزاد و...




گورستان چرنداب یا مقبره الوزرای تبریز
این گورستان مدفن جمعی از عالمان هنرمندان و وزیران بوده است.این گورستان شاید پر اهمیت ترین گورستان ایران از لحاظ اشخاصی که در این مکان مدفون هستند است.نام چندی از بزرگانی که در این مکان دفن شده اند:عطا الدیم ملک جوینی، خواجه شمس الدین محمد جوینی، شیخ اسحق ابراهیم بن یحیی جوینایی ، ابو منصور حفده عطاری طوسی مشهور به امام حفده ، ابوبکر اسعد ، استاد خوردک ،بابا شادان بن اشوب ،حکیم زجاجی ،ابش خاتون ،سلمان ساوجی ،قطب الدیم شیرازی و...






گورستان چارمنار(دورد قبیرلر) تبریز مقبره شاهان روادی



گورستان طوباییه(مفاخر آذربایجان) تبریز مقبره بزرگانی چون باقرخان و جبار باغچه بان و...





قبرستان های ارامنه تبریز
این مقبره ها شامل قبر بزرگان هنرمندان و علمای ارامنه تبریز است


عکس های تاریخی راه آهن و قونقای تبریز
اولین راه آهن و قطار شهری ایران در تبریز










مسجد كبود تبريز
The Blue mosque of Tabriz

Göy məçid

عكس هاي مسجد كبود تبريز - فيروزه اسلام - عمارت مظفريه

گؤي مچيد - ايسلام دونياسي نين فيروزه سي

نماي كلي گؤي مسجد(مسجد كبود) از حياط مسجد

نمايي از ايوان هاي گؤي مسجد(مسجد كبود)

طاق اصلي گؤي مسجد(مسجد كبود)

درب ورودي به شاه نشين گؤي مسجد(مسجد كبود)

كاشي كاري هاي معرق طاق گؤي مسجد(مسجد كبود)

كاشي كاري هاي معرق همراه با آجر كاري گؤي مسجد(مسجد كبود)

نقوش زيباي معرق و آجر كاري گؤي مسجد(مسجد كبود)

كاشي كاري هاي معرق سر در گؤي مسجد (مسجد كبود)

كاشي كاري هاي كبود و آبي طاق شاه نشين همراه با طلا كاري هاي گؤي مسجد (مسجد كبود)



تركيب كاشي معرق با آجر گؤي مسجد (مسجد كبود)

ظروف فيروزه اي و كبود و صنايع دستي به سبك گؤي مسجد(مسجد كبود)

كتيبه ها و سنگ نوشته هاي قرآني گؤي مسجد (مسجد كبود)

شاهكار و بهترين و زيباترين كتيبه هاي ايران

كاشي كاري هاي معرق گؤي مسجد (مسجد كبود)

حياط گؤي مسجد (مسجد كبود)

امامزاده سید حمزه تبریز مجموعه ای تاریخی و زیبا
TƏBRİZ - Seyyed həmzə imamzadasi

امامزاده سید حمزه تبریز







باغ های قدیمی تبریز
باغ های قدیمی تبریز
تخریب شده به دست رژیم ملعون و نژاد پرست پهلوی

باغ حاجی فرخ موثق الملک

باغ جناب حاجی نظالم الدوله

خیابان ملک زاده آذربایجان



و باغ های دیگر



ای تبریز
EY TƏBRİZ

تاریخ لرین شاه اثری تبریز

امید مولکون ظفر طاقی تبریز

تاواریس Tavaris(در ترکی قبچاق به معنی مابین کوه)
تومروس tümrüs(ملکه تبریز در دوران ترکان ساکاها)
تبریز(باب تفعیل عربی به معنی محل زندگی مبارزان و سلحشوران)
تاوروس Taurus
(در یونانی نام برج فلکی Taurus محل زایش خورشید و آغاز کننده حیات و بهشت عدن)

کاخ شهرداری تبریز
TƏBRİZ-urluq(bələdiyə)sərayi

ارک علیشاه تبریز
TƏBRİZ-əlişah ərki

مسجد کبود(گؤی) تبریز
TƏBRİZ-göy məscid

قوللاريم دولانار بوينونا بير گون- Qollarım dolanar boynuna bir gün
يئنه باش قويارام ديزينه٬ تبريز!- Yenə baş qoyaram dizinə Təbriz
حسرتدن٬ هيجراندان جانا دويموشام- Həsrətdən, hicrandan cana doymuşam
دويونجا باخارام گؤزونه٬ تبريز!- Doyunca baxaram gözünə Təbriz

بولانيق سولارين آخسين٬ دورولسون- Bulanlıq suların axsın durulsun
تزه گونلرينده بوسات قورولسون - Təzə günlərindən busat qurulsun
سهند جمالينا بير ده وورولسون - Səhənd cəmalına bir də vurulsun
بير غوبار قونماسين اوزونه٬ تبريز!- Bir qubar qonmasın üzünə Təbriz

گولوستان باغينين سئيرينه گليم- Gülüstan bağının seyrinə gəlim
لاله ياماجيندا بير ده دينجه ليم- Lalə yamacında bir də dincəlim
اؤتن گونلريمه يئتيشمز اليم- Ötən günlərimə yetişməz əlim
دوشوم هئچ اولماسا ايزينه٬ تبريز!- Düşüm heç olmasa izinə Təbriz

آنا تبسسومون آى ايشيغىدير- Ana təbəssümün ay ışığıdır
قولوم قامتينين سارماشيغىدير- Qolum qamətinin sarmaşığıdır
شئعريم بو دونيانين ياراشيغىدير- Şe'rin bu dünyanın yaraşığıdır
اينجىسى توكه نمز خزينه٬ تبريز!- İncisi tükənməz xəzinə, Təbriz

سن شاعير عؤمرومه ووقار وئريبسن- Sən şair ömrümə vüqar veribsən
سولوب سارالمايان گولعيذار وئريبسن- Solub saralmayan gülizar veribsən
ائعتيبار وئربسن٬ ايلقار وئريبسن- E'tibar veribsən, ilqar veribsən
هر ايگيد اوغلونا٬ قيزينا تبريز!- Hər igid oğluna, qızına Təbriz

کاخ های باغ شمال تبریز(هشت بهشت تبریز)
TƏBRİZ-BAĞ İ ŞUMAL SƏRAYLARİ

کاخ عالی قاپوی تبریز -عمارت شمس العماره تبریز
TƏBRİZ-ali qapu sərayi-günəş yapısı

سنده خطایی نین اولمز روحو وار- Sende Xetayinin ölmez ruhu var
سنده ستارخانین بیتمز آهی وار- Sende Settarxanın bitmez ahı var
سنده شهریار تک سؤز آللهی وار- Sende Şehriyartek söz allahı var
بو درده دؤزمه سین ساوالان تبریز- Bu derde dözmesin Savalan, Tebriz!
نه دیر بو سوسقونلوق هاوالان تبریز- Nedir bu susqunluq, havalan, Tebriz!

نقشه شاردن از تبریز
TƏBRİZ-şarden çizgisi

نقشه مطراقچی از تبریز
TƏBRİZ-mitraqçi çizgisi

نقاشی آناتومروس-تبریز
ANA TÜMRÜS çizgisi

آدین تاریخ لردن سیلینمز ایزدیر-Adın tarixlerden silinmez izdir
سئوگین اورگیمده جوشقون دنیزدیر-Sevgin üreyimde coşğun denizdir
سنین کدرین ده منه عزیز دیر-Senin kederin de mene ezizdir
دردینه شربت تک ایچرم تبریز-Derdini şerbettek içerem, Tebriz!
یولوندا جانیمدان کئچرم تبریز-Yolunda canımdan keçerem, Tebriz!

شاه گؤلو(ائل گلی) تبریز
TƏBRİZ-şah gölü -el gölü

باغ حریری تبریز
TƏBRİZ-həriri bağı

مقبره الشعرا تبریز
TƏBRİZ-qoşarlar yatırı

یادیما دوشنده عینالی داغی- yadıma düşende Einalı dağı
باشیما ووراندا گولوستان باغی- başıma vüranda Gülüstan bağı
تبریزین سحری گون باتان چاغی- Tebrizin seheri gün batan çağı
یاغیر گؤزلریم دن غم گیله گیله- yağır gözlerimden qem gile gile
یاغیر سؤزلریم دن غم گیله گیله- yağır sözlerimden qem gile gile.

روستای کندیوان(کندوان-گون دوغان) تبریز
TƏBRİZ-kəndivan(gün doğan)kənti (küyü)

هتل صخره ایی کندیوان(کندوان) تبریز
TƏBRİZ-qayasal kəndivan hoteli

آچار محبتی نوروز گلنده- Açar mehebbeti nevruz gelende
عینالی گولی دم سله سن تبریز- Eynalı gül-i dem selesen Tebriz
سینه نده کی چمن احکام اولاندا- Sinendeki çemen ahkâm olanda
سهندی گولیزار شعله سن تبریز- Sehend-i gülizâr şulesen Tebriz

یازلارین گونشلی قیشین بورانی- Yazların güneşli kışın boran-ı
گؤزلرین دومانلی قاشین کمانی- Gözlerin dumanlı kaşın keman-ı
غمزه ای شرابین نهری لئمانی- Gamze-i şarabın nehri leman-ı
مهرانی سئل ایلن سالاسان تبریز- Mehran-ı sel ilen salasan Tebriz

یاشاییرسان مین بیر تورلو جفایی- Yaşayıfsan minbir türlü cefayı
عاشیقلار الینده عشقی صفایی- Âşıklar elinnen eşqi sefayı
اؤزومده بو سئودا باغری وفایی- Özümde bu sevda bağr-ı vefayı
یولونا سرمیشم بیله سن تبریز- Yoluna sermişem bilesenTebriz

هیجر فراقیندا مجنون و لیلا- Hicr-i fırakında Mecnun-u Leylâ
داغلاریندا فرهاد شیرینی لای لا- Dağlarında Ferhat Şirin-i layla
ساوالان اصلی کرمی یایلا- Savalanda Aslı Kerem-i yayla
چاره یی شمع آخار گله سن تبریز- Çare-i şem axar gelesen Tebriz

سالن تئاتر ارک تبریز
TƏBRİZ-ərk salonı

کارخانه و دانشکده هنر خسروی تبریز
TƏBRİZ-xosrəvi uzluq(hünər) bilimkədəsi və işkədəsi

پل قاری (قاری کؤرپوسو) تبریز
TƏBRİZ-qari körpüsü(köprüsü)

Tarixin yaddaşı unudulmazdır تاریخین یادداشی اونودولمازدیر
Kim bilir,ömrü də çoxdur, ya azdır کیم بیلیر عمرو ده چوخدور یا آزدیر
Bir üzü qaradır, biri bəyazdır بیر اوزو قارادیر بیری بیاضدیر
Səndən uzaq olsun qarası,Təbriz سندن اوزاق اولسون قاراسی تبریز

تبریز اوچون نئچه تورکجه ماهنی شارکی و ازگی:
(چند آهنگ و ترانه و نغمه ترکی درباره تبریز)
TƏBRİZ üçün neçə Türkcə mahni şarkı və əzgi
TEBRİZ için kaç Türkçe mahni şarkı ve ezgi

آهنگ ای تبریزیم خواننده عارف
http://uplod.ir/uv53k7y0dwp7/02.MP3.htm
آهنگ تبریزیم خواننده بهزاد و باران
http://uplod.ir/q2ombng98nq8/04.Tabrizim.mp3.htm
آهنگ آنا تبریز خواننده جاوید تبریزلی
http://music.big.az/Cavid_Tebrizli_-_Tebriz-37889.mp3.html
آهنگ تبریز خواننده یعقوب ظروفچی
http://mp3.tac.az/index.php?sid=18254
آهنگ تبریز کوچه لری خواننده عالیم قاسیموف
http://music.big.az/Alim_Qasimov_-_Tebriz_Seferi_1-35432.mp3.html
آهنگ تبریز مارالی خواننده گونئل
http://www.boxca.com/foprqylag570/Azeri_Kizi_Gunel_-_Kara_Gile.mp3.html
آهنگ شانلی تبریز
http://www.aparat.com/v/3FiOw



تبريز پنجمین شهر جهان

قبرستان عصر آهن گؤی مسجید (مسجد کبود) تبریز (قبرستان آنا تومروس تبریز)

آنا تومروس و نقشه سکایی ها

آنا تومروس(تبریز)





مسجد حسن پادشاه

شاهکار معماری ایرانی اسلامی و الگوی مساجد بعد از خود

از عناصر اصلی میدان صاحب آباد

الگوي طرح ها و نقوش مسجد گؤي(كبود) و مساجد تاريخي اصفهان(شيخ لطف الله،شاه،جامع)

həsən padişah Yüküncləki(məscidi)

حسن پاديشاه يوكونجلكي (مسجيدي)

این مسجد در محوطه ی بازار دوه چي و میدان صاحب آباد (صاحب الامر) تبریز واقع شده است .
" حاج خلیفه كاتب چلبی "مولف كتاب " جهان نما " دربارهاین مسجد می نویسد : ... جامع السلطان حسن كه از بناهای اوزون حسن پادشاه آق قویونلو استوبه طرز جوامع سلاطین باسنگ تراش و سرب ساخته شده،بنای متین و باشكوهی است. در كنار صفه ی محراب،یك قطعه مرمر بلغمی بزرگ به طول و عرض چند ذرع به دیوار نصب شده و جامع را رونق بخشیده است. سنگ مرمری با چنین ابعاد از نوادر به شمار می رود . " اولیا چلبی " كه در سال 1050 ه . ق از مسجد حسن پادشاه دیدن كرده در توصیف این مسجد می نویسد: " ..این مسجد را سلطان حسن آق قویونلو بنا كرده است ... بنای این مسجد یكی از شاهكارهای هنر معماری است . گنبدهای آن همه كاشی كاری شده و از چهار سو دارای منافذی هستند كه با سنگ های مرمرین مزین و مشعشع گردیده اند. "
او در تشریح تزیینات مسجد می افزاید : " روی هر چهار دیوار این مسجد بزرگ را با اسلیمی ها ، ترنج ها ، گل ها وبوته های گوناگون و كتیبه های متعدد حجاری و گچ بری شده زینت بخشیده اند .. بالای درها و پنجره ها نیز سنگ نبشته هایی با خط ثلث جلی وجود دارد كه بی شباهت به خط زیبای یاقوت مستعصمی نیست . در طرفین محراب این مسجد دو پارچه ستون سنگیِزرد رنگ قرار دارد كه گویا اینها كهربا ست و نظیرشان در هیچ جای دنیا پیدا نمی شود." در وضعیت كنونی مسجد حسن پادشاه ، ازآنهمه سنگِ تراش و رخام و كاشی جز تعدادی اندك باقی نمانده است ، زیرا اوایل قرن حاضر در محل حسن پادشاه ، مسجدی با ستون های چوبی و سقف مسطح برپا شد كه هنوز مورد استفاده اهالی است.

کتیبه های ورودی مسجد حسن پادشاه

نقش و نگار های مسجد حسن پادشاه

عکس های مسجد حسن پادشاه تبریز



اوزون حسن کبیر خاقان آق قویونلو ها بانی مسجد حسن پادشاه تبریز



دورد قبیرلر (چهار منار - چهار قبر)

مقبره پادشاهان روادی تبریز - گنبد امیر مولا

dörd qəbirlər -rəvvadi padişlari nin Yatıri(məqbərəsi)

روادی پادیشاه لارینین یاتیری (مقبره سی)

این مجموعه حدود 400 الی 500 متر از مسجد جامع تبریز فاصله دارد و شامل مقبره پادشاهان روادی و بقعه یکی از امامزادگان تبریز می باشد


کاشی کاری های دورد قبیرلر تبریز



نقاشی های اوژن فلاندن و پاسكال كست فرانسوي از تبریز

مسجد صاحب الامر تبریز

(یکی از بنا های مجموعه صاحب آباد تبریز)

ojən fənlandən nə paskal kest in Təbriz dən olan pitikləri
sahib əl əmirYüküncləki( məscidi)

گنبد و مغازه های صاحب الامر و پل حاجی محمد امین به تصویر کشیده شده است.

خانه های اشراف تبریز


شاه اسماعیل کبیر



دارالسلطنه تبریز و ارک علیشاه

Təbrizin Ərklət evi (hukumət evi)

تبريزين اركله ت ائوي (حكومت ائوي)



مجموعه کاخ های تبریز واقع در استانداری کنونی

Təbrizin saraylar toplantisi

تبریزین سرای لار توپلانتی سی

عمارت عالی قاپو تبریز - استانداری فعلی

Təbrizin ali qapisi

مجلس عروسی اعتضادالسلطنه

عمارت مبارکه ناصریه تبریز(کاخ عالی قاپو و شمس العماره تبریز)


حرم خانه و گلخانه کاخ عالی قاپو تبریز

این بنا توسط اسعد والا ساخته شده بود

عمارت حرم خانه کاخ عالی قاپو تبریز

مراسم سلام مظفرالدین میرزا در سال 1300 هجری قمری



چندی از نقاشی های دیواری تبریز

Təbrizin duvar da pitik ləri və nəqşiləri

خانه حریری تبریز

نقاشی های اندرونی خانه حریری در خیابان تربیت بن بست نور هاشمی









نقاشی های بقعه سید حمزه تبریز واقع در جنب مقبره الشعرا

نقاشی های خانه بهنام تبریز



نقاشی های خانه ی آقای یانس در خیابان فردوسی کوی مهاد میهن(میار میار)





تبریز بیلیم یوردی

Təbriz bilimyurdi

دانشگاه تبریز - دومین دانشگاه کشور



تالار ارک تبریز

Təbrizin ərk saloni (aslan və günəş)

آسلان و گونش سالني

اولین و زیباترین تئاتر ایران







مدرسه رشدیه تبریز

Təbrizin rüşdiyə oxuli(mədrəsəsi)

تبريزين رشديه اوخولي (مدرسه سي)

اولین مدرسه ایران به سبک جدید



ساعات قاباقی - میدان ساعت تبریز

sa'at qabaqi

عکس قدیمی از میدان ساعت تبریز

عمارت شهرداری تبریز در حال ساخت



مسجد جامع تبریز یادگار دوره تورکان سلجوقی

از زیباترین مساجد جامع جهان

(قیرخ دیرک لی مسجید - مسجد چهل ستون تبریز)

Təbrizin came Yüküncləki (məscidi)

تبريزين جامع يوكونجلكي (مسجيدي)




محراب مسجد جامع تبریز

از زیباترین نمونه های محراب با تزئینات زیبا

came Yükünclək(məscid) inin mehrabi

جامع يوكونجله ك نین (مسجیدینین)محرابی






تبریزین شاه گولون دن اسکی بیر گورونتو

عکس قدیمی از شاهگلی تبریز - ائل گلی تبریز

şah göli (el göli)

میدان توپخانه (میدان بانک ملی) تبریز

topxana arali(meydani)



مقبره الشعرای تبریز

بزرگترین مجموعه مقبره ها و آرامگاه ها ادیبان ، عارفان و بزرگان کشور

Təbrizin qoşarlar Yatıri (məqbərət ol şo'əra)

تبريزين قوشارلار یاتیری (شاعيرلر مقبره لري) مقبره الشعرا



بازار بزرگ تبریز - بزرگترین بازار جهان

بزرگترین مجموعه مسقف جهان

Təbrizin böyük bazari

نمونه تزئینات آجری در ورودی مسجد جامع به بازار تبریز
کرپیج بزکلری نین اورنکی جامع يوكونجله كی نین (مسجیدی نین) بازارا اولان گیریشین ده





مجموعه خانه های دانشکده معماری تبریز

تبریز کاملترین مجموعه خانه های قدیمی

Təbrizin tikilim(me'mari) bilimkəndi nin evlər toplantisi

تبريزين تيكيليم(معماري) بيليم كندي نين ائولر توپلانتي سي(مجموعه سي)




مجموعه کاخ های باغ شمال تبریز

Təbrizin bağ şomal saraylar toplantisi

عمارت اعتضادیه باغ شمال تبریز

عمارت کلاه فرنگی باغ شمال تبریز
مراسم سلام مظفرالدین میرزا در سال 1300 هجری قمری

عمارت نایب السلطنه باغ شمال تبریز

عمارت باغ صاحب دیوان محمد علی میرزا تبریز واقع در زندان کنونی تبریز
تاریخ عکس به 1300 هجری قمری باز می گردد



تبریز شهری در دالان تاریخ

Təbriz - geçmişin dalan in da olan ur(şəhr)

تبريز گئچميشين دالانين دا اولان اور(شهر)



تبریز پایتخت فناوری و علمی ایران

شرکت چرم و نیروگاه خسروی تبریز اولین کارخانه ایران



کندیوان - کندوان

مهد تمدن بشری

تبریز بهشت عدن

Kəndivan - Uyqarlıq(təməddon) beşiki

كنديوان : اويقارليق(تمدن) بئشيكي


شهر زیرزمینی حیله ور

درب مسجد صاحب الامر

Sahib əmir Yüküncləkin (məscidinin) qapisi

sahib əmir qapisi dəmir

صاحيب امير يوكونجلكي نين(مسجيدي نين) قاپي سي

صاحیب امیر قاپی سی دمیر



تبریز پایتخت مدنیت ایران

کنسول گری آلمان و آمریکا در تبریز در جشن تاجگذاری

شهربانی تبریز واقع در میدان شهدای کنونی تبریز



تبریز شهر جنبش ها و غیور مردان

ستارخان و باقرخان




خیابان تربیت تبریز

Tərbiyət Urami(xiyavani)

تربيت اورامي(خياواني) -جاده ابریشم (ایپک یولی)




قونقای تبریز

اولین قطار شهری ایران

Təbriz qonqa si

افتتاح قونقای تبریز


ماکت قونقای تبریز در موزه شهرداری تبریز

کلنل محمد تقی خان پسیان تبریزی - اولین خلبان ایرانی



لینک :تاریخ تبریز

اولین های شهر تبریز در تاریخ ایران

http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86



منابع (قایناق لار): تبریز پنجمین شهر بزرگ جهان

دوموک

http://www.bookofjoe.com/2009/01/the-year-1500-w.html

http://geography.about.com/library/weekly/aa011201d.htm

http://www.all-rankings.com/social-science-sociology-and-demography/r-a51cac763e/top-10-largest-cities-of-the-year-1500-population

محراب مسجد جامع تبریز
محراب مسجد جامع تبریز

از زیباترین نمونه های محراب با تزئینات زیبا

came Yükünclək(məscid) inin mehrabi

جامع یوکونجله ک نین (مسجیدینین)محرابی






کاخ هشت بهشت تبریز
هشت بهشت تبریز

مجموعه کاخ های باغ شمال تبریز

Təbriz'in bağ şomal saraylar toplantisi

کاخ هشت‌بهشت تبریز
(عمارت عشرت آباد تبریز - کاخ گلستان تبریز - باغ فرهاد و شیرین تبریز)
باغ شمال تبریز یکی از ابنیه مهم دوره قراقویونلو ، آق قویونلو ، صفوی و به خصوص دوره قاجار بود.
جغرافی‌نویسان و جهانگردانی که از قرن سوم و چهارم هجری به بعد از تبریز دیدن کرده و مطالبی درباره تبریز نوشته‌اند به وجود بناها، کاخها و سرای های باشکوه و زیبایی در تبریز، که غالباً از طرف سلاطین، امرا و وزرا ساخته شده و به نام بانیان خود معروف بوده‌اند، اشاره کرده‌اند.
برخی از این بناها به مرور زمان از بین رفته و اکنون نشانی از آنها بر جای نمانده است و برخی هم به صورت ویرانه‌هایی درآمده‌اند که حکایت از عظمت و شکوه نخستین خود دارند و تعداد بسیار اندکی نیز، به‌خاطر نزدیکی زمان احداث و توجه متولیان آنها به صورتی تقریبا سالم باقی مانده¬اند.
کاخ هشت بهشت در تبریز، نمونه‌ای از این بناها است که اکنون نه‌تنها اثری از این کاخ باشکوه باقی نمانده بلکه حتی می¬توان گفت که وجود چنین بنای باشکوهی در تبریز فراموش شده است.

تاریخ احداث کاخ هشت بهشت
هشت بهشت که یکی از کاخهای زیبا و معروف دوره آق‌قویونلو بود، در سال 888 هجری قمری، به دستور سلطان یعقوب پسر امیرحسن بیک مشهور به اوزون حسن، در تبریز بنا شد. البته در مورد بانی احداث این کاخ روایتهای متفاوتی وجود دارد؛ چنانچه برخی این کاغ را به اوزون حسن و برخی دیگر به پسرش یعقوب نسبت می دهند. به هر ترتیب اولین کاخ هشت بهشت، در تبریز و در قرن نهم هجری بنا شده است.

معماری کاخ هشت بهشت
این کاخ بر مبنای توصیفهایی که از آن شده است، عمارتی هشت ضلعی و دارای طرحی موسوم به هشت بهشت بود. تاجر ونیزی‌ای که از هشت‌بهشت دیدن کرده، در توصیف این باغ و کاخ نوشته است:
"اکنون که از شرح و وصف و مطالب گوناگون درباره این شهر فارغ شده‌ام، می¬پندارم که نباید از ذکر کاخ زیبایی که سلطان حسن‌بیک بزرگ ساخته بود، غفلت کنم. هرچند پادشاهان سلف او کاخ های بزرگ و زیبای بسیاری در این شهر ساخته‌اند، اما هیچ‌یک قابل قیاس با کاخ حسن‌بیک نیست و این قصر به مراتب از همه آنها بهتر است. این کاخ چنان باشکوه است که تاکنون در ایران همانندی نداشته است. کاخ را در مرکز باغی بزرگ و زیبا، بر روی صفه‌ای به ارتفاع یک یارد و نیم و پهنای پنج یارد ساخته‌اند. بلندی آن سی قدم و محیطش در حدود هفتاد تا هشتاد یارد است و هر بخش به چهار غرفه بیرونی و چهار غرفه درونی تقسیم شده و بقیه کاخ در زیر گنبد مدور فیروزه¬فام باشکوهی قرار گرفته است. کل کاخ در زیر یک سقف ساخته شده است. بنایی یک طبقه است و فقط یک ردیف پلکان تا صفه کشیده شده که از آن طریق شخص بالا میرود و خودش را به غرفه‌های مختلف میرساند.
کاخ در طبقه همسطح زمین، چهار ورودی سراسر میناکاری و زراندود شده دارد و چنان زیبا است که بیان انسان از وصف آن عاجز میماند. جلوی هر یک از ورودیهای کاخ، راهی را با سنگ مرمر سنگفرش کرده‌اند که به صفه منتهی می شود و در مرکز صفه، جوی آبی با مهارت در دل سنگ¬های مرمر تراشیده‌اند. پهنای این جوی کوچک، چهار انگشت و ژرفایش نیز چهار انگشت است که به شکل تاک یا مار کنده شده است. بدین معنی که در یک نقطه می‌جوشد و در جوی روان می‌شود و پس از عبور از مسیر مارپیچ و مدور به همان جای اول برمیگردد و به مجرای دیگر می‌افتد. سه یارد بالاتر از صفه را با سنگ مرمر ساخته‌اند و قسمتهای پایین آن را با گچبری و به رنگهای گوناگون درآورده اند و این منظره از دور مانند آیینه نمایان است."

تزیینات نقاشی کاخ هشت بهشت
"سقف تالار بزرگ با لاجورد و آب‌طلا به صورت بسیار زیبایی آراسته شده است و نقوش را چنان زیبا کشیده‌اند که چون تصاویر آدمیان زنده می‌نمایند. بر روی سقف تصاویری از جنگهای ایران با بیگانگان که سال ها پیش از این روی داده است، نقش شده است. همچنین بر روی این نقشها، تصویر گروهی از سفیران دربار عثمانی در پیشگاه سلطان حسن‌بیک در تبریز همراه با متن تقاضاها و جوابهایی که اوزون حسن به ایشان داده بود، را میتوان دید و همه این مطالب را به خط و زبان فارسی نوشته‌اند. تصویر مجالس شکار حسن‌بیک را نیز در حالی که بسیاری از امیران درگاه ملتزم رکابش هستند و همه بر اسب سوارند با تازی و شاهین میتوان دید. همچنین بسیاری از جانوران مانند فیل و کرگدن را که همه حکایت از ماجراهایی میکند که بر وی گذشته است.
بر کف تالار فرش باشکوهی گسترده‌اند که ظاهرا از ابریشم است و به سبک ایرانی دارای طرحهای زیباست. این فرش گرد و درست به اندازه کف تالار است. اتاقهای دیگر نیز مفروش است. این تالار نور ندارد و فقط از اتاقها روشنایی میگیرد. با این همه تالار مرکزی دارای مدخلهایی است که درهای آنها به اتاقها و کفشکنها باز می¬شود و این اتاق ها و کفش کن ها دارای پنجره¬های بسیاری است که از آنها نور به داخل می¬تابد. هر کفشکن فقط یک پنجره دارد اما همین یک پنجره به اندازه بدنه اتاق و به صورتی زیبا نصب شده است.
آنچه هنرمندان چیره‌دست بر دیوارها و سقف تالارهای کاخ هشت بهشت نقاشی کرده بودند، در واقع نموداری از اشتیاق سر سلسله دودمان بایندری به شکار و بزم بود. به گفته باربارو در دوران صلح هنگامی که امیر حسن‌بیک در پایتخت خویش، شهر تبریز یا اصفهان اقامت داشت برای سرگرمی او و ملازمانش مرتبا بساط سور و سرگرمی گسترده میشد."
برمبنای آنچه در اسناد و مدارک آمده است:
کاخ هشت بهشت تبریز در اوایل عهد صفویه نیز قصری شاهانه بود. در دوران شاه اسماعیل اول صفوی که تبریز پایتخت بود در ذکر احوال آن شهریار به دفعات به نام عمارت و باغ هشت‌بهشت برمی‌خوریم که مراسم شاهانه در آنجا برگزار میشده است.



نقشه باغ شمال تبریز

عمارت اعتضادیه باغ شمال تبریز

عمارت کلاه فرنگی باغ شمال تبریز
مراسم سلام مظفرالدین میرزا در سال 1300 هجری قمری



اندرونی عمارت قدیم باغ شمال تبریز از باغ فرهاد و شیرین تبریز

سردر باغ شمال تبریز

کاخ های باغ شمال تبریز


عمارت نایب السلطنه باغ شمال تبریز



کلاه فرنگی کوچک باغ شمال تبریز


نقاشی جهانگرد اروپایی از باغ شمال تبریز

سالن تئاتر آرامیان تبریز
تبریز پایتخت فرهنگ و هنر ایران

تئاتر آرامیان تبریز

اولین تئاتر ایران




عالی قاپو و شمس العماره تبریز
مجموعه کاخ های تبریز واقع در استانداری کنونی

کاخ های عالی قاپوی تبریز(شمس العماره)

Təbriz'in saraylar toplantisi

تبریزین سرای لار توپلانتی سی

عمارت عالی قاپو تبریز - استانداری فعلی

Təbriz'in ali qapisi

مجلس عروسی اعتضادالسلطنه

عمارت مبارکه ناصریه تبریز(کاخ عالی قاپو و شمس العماره تبریز)

الیمده لاله ، باتما خیاله - اوت توتوب یانوب ، شمس العماره


حرم خانه و گلخانه کاخ عالی قاپو تبریز

این بنا توسط اسعد والا ساخته شده بود

عمارت حرم خانه کاخ عالی قاپو تبریز

مراسم سلام مظفرالدین میرزا در سال 1300 هجری قمری



کاخ صاحب دیوان تبریز
کاخ صاحب دیوان تبریز

عمارت باغ صاحب دیوان محمد علی میرزا تبریز واقع در زندان کنونی تبریز

که در زمان پهلوی تخریب شد

تاریخ عکس به 1300 هجری قمری باز می گردد



سالامبورسازی تبریز
سالامبور سازی تبریز

دومین کارخانه تاریخی ایران

حاشیه هایی از کاخ هشت بهشت تبریز-کاخ باغ شمال تبریز





حاشیه هایی از کاخ عالی قاپو تبریز و کاخ شمس العاره تبریز












تبریز پایتخت علمی ایران
ربع رشیدی تبریز اولین و بزرگترین دانشگاه جهان


دانشسرای تبریز دومین دانشگاه مدرن کشور



دارالفنون تبریز اولین دارالفنون ایران

مدرسه رشیدیه تبریز - اولین مدرسه ایران به سبک نوین


کتابخانه ملی تبریز(باغ گلستان) - اولین کتابخانه ملی ایران

مدرسه فردوسی تبریز از اولین دبیرستان های ایران

دانشگاه تبریز - دومین دانشگاه ایران

سبک معماری تبریز -معماری خانه ها و عمارتهای تاریخی تبریز
TƏBRİZ in Əski Evləri və Yapılarının Yapım Səyaqları

سبک اصیل معماری تبریز

سبک معماری خانه های تاریخی تبریز

عمارت عالی قاپو تبریز - کاخ شمس العماره تبریز


عمارت حرم خانه کاخ شمس العماره تبریز

خانه امیر نظام تبریز - موزه قاجار تبریز



عمارت صاحب دیوان تبریز-کاخ صاحب دیوان تبریز

عمارتی از کاخ هشت بهشت تبریز-باغ شمال تبریز

خانه علوی تبریز -صرافلار -موزه سفال تبریز



خانه سرخه ای تبریز

بنایی در هشت بهشت تبریز - باغ شمال تبریز

عمارت صادق همایون تبریز

دؤرد منارتبریز

دورد قبیرلر (چهار منار - چهار قبر)

مقبره پادشاهان روادی تبریز - گنبد امیر مولا

dörd qəbirlər -rəvvadi padişlari nin Yatıri(məqbərəsi)

روادی پادیشاه لارینین یاتیری (مقبره سی)

این مجموعه حدود 400 الی 500 متر از مسجد جامع تبریز فاصله دارد و شامل مقبره پادشاهان روادی و بقعه یکی از امامزادگان تبریز می باشد

مكتب نقاشي تبريز

سبک مینیاتور تبریز

نمونه های از سبک نقاشی تبریز (مکتب مینیاتور تبریز)

مینیاتور هنری با اصالت ترکی

مینیاتور سبک اصفهان برگرفته و زاده مینیاتور تبریز

از اولین نمونه های مینیاتور اصفهان با اشعار ترکی

منبع : دوموک

مسجد حسن پادشاه تبریز

مسجد حسن پادشاه

شاهکار معماری ایرانی اسلامی و الگوی مساجد بعد از خود

از عناصر اصلی میدان صاحب آباد

الگوی طرح ها و نقوش مسجد گؤی(کبود) و مساجد تاریخی اصفهان(شیخ لطف الله،شاه،جامع)

həsən padişah Yüküncləki(məscidi)

حسن پادیشاه یوکونجلکی (مسجیدی)

این مسجد در محوطه ی بازار دوه چی و میدان صاحب آباد (صاحب الامر) تبریز واقع شده است .
" حاج خلیفه کاتب چلبی "مولف کتاب " جهان نما " دربارهاین مسجد می نویسد : ... جامع السلطان حسن که از بناهای اوزون حسن پادشاه آق قویونلو استوبه طرز جوامع سلاطین باسنگ تراش و سرب ساخته شده،بنای متین و باشکوهی است. در کنار صفه ی محراب،یک قطعه مرمر بلغمی بزرگ به طول و عرض چند ذرع به دیوار نصب شده و جامع را رونق بخشیده است. سنگ مرمری با چنین ابعاد از نوادر به شمار می رود . " اولیا چلبی " که در سال 1050 ه . ق از مسجد حسن پادشاه دیدن کرده در توصیف این مسجد می نویسد: " ..این مسجد را سلطان حسن آق قویونلو بنا کرده است ... بنای این مسجد یکی از شاهکارهای هنر معماری است . گنبدهای آن همه کاشی کاری شده و از چهار سو دارای منافذی هستند که با سنگ های مرمرین مزین و مشعشع گردیده اند. "
او در تشریح تزیینات مسجد می افزاید : " روی هر چهار دیوار این مسجد بزرگ را با اسلیمی ها ، ترنج ها ، گل ها وبوته های گوناگون و کتیبه های متعدد حجاری و گچ بری شده زینت بخشیده اند .. بالای درها و پنجره ها نیز سنگ نبشته هایی با خط ثلث جلی وجود دارد که بی شباهت به خط زیبای یاقوت مستعصمی نیست . در طرفین محراب این مسجد دو پارچه ستون سنگیِزرد رنگ قرار دارد که گویا اینها کهربا ست و نظیرشان در هیچ جای دنیا پیدا نمی شود." در وضعیت کنونی مسجد حسن پادشاه ، ازآنهمه سنگِ تراش و رخام و کاشی جز تعدادی اندک باقی نمانده است ، زیرا اوایل قرن حاضر در محل حسن پادشاه ، مسجدی با ستون های چوبی و سقف مسطح برپا شد که هنوز مورد استفاده اهالی است.

کتیبه های ورودی مسجد حسن پادشاه

حسن پادیشاه ین گیریش یازیتلاری

نقش و نگار های مسجد حسن پادشاه

عکس های مسجد حسن پادشاه تبریز

اوزون حسن کبیر خاقان آق قویونلو ها بانی مسجد حسن پادشاه تبریز