⚡️ چنانکه میدانید زبانهای تورکی و عربی از جمله ی قانونمندترین و غنی ترین زبانهای دنیا هستند و بارها توسط زبان شناسان مختلف از جمله محمود کاشغری مورد مقایسه قرار گرفته اند، این مقایسه ها نه برای برتری دادن یکی بر دیگری بلکه برای نشان دادن زیبایی این دوزبان انجام شده اند.

زبان عربی: کلمات این زبان معمولاً از سه حرف اصلی تشکیل می شوند که به آن ریشه می گوییم و با افزودن حروف زاید دیگر به این سه حرف اصلی کلمات دیگری ساخته می شود.

مثال:

ق ل ب

از این سه حرف 6 ریشه می توان ساخت: قلب ، قبل، لقب، لبق، بلق، بقل.

از هرکدام این ریشه ها 14 صیغه ی زمانی فعل ماضی، 14 فعل مضارع ، 6 فعل امر و اقسام دیگر فعلی مثل مستقبل و ماضی نقلی و بعید و استمراری و ... ساخته می شود مانند قَلَبَ ، یَقلبُ، ...

هر ریشه با رفتن به هشت باب افعال، تفعیل، افتعال، انفعال، استفعال، تفعل، مفاعله، فعال 24 کلمه ی دیگر میسازد.

و به همین ترتیب با ساختن صفات مختاف مثل صفت مشبهه، تفضیلی و... چندین کلمه ی دیگر به گنجینه ی کلمات عربی می افزاید.

اگر هر کلمه به شکلهای مفرد، مثنی، و جمع و نیز بصورت مونث و مذکر بکار رود چند کلمه ی دیگر آفریده می شود.

وبه این ترتیب از هر سه حرف در زبان عربی دهها و صدها کلمه را می توان ساخت.

☪️ زبان تورکی: در این زبان ریشه‌ی کلمه (کؤک) تک هجایی است و با افزودن پسوندها(اک) کلمات دیگری ساخته می شوند، این پسوندها فعلی، اسمی و... نامیده می شوند.

مثال:

اؤز (اصل)

اؤز + گه (بیگانه در زبان تورکی آذربایجانی)

اؤزگه + چی (بیگانه پرست)

اؤزگه چی + لش (تدریجاً بیگانه پرست شو)

اؤزگه چي لش +دي (بيگانه پرست شد)

اؤزگه چی لش + دیر (کسی را بیگانه پرست کن)

اؤزگه چی لشدیر+ ه (کسی را بیگانه پرست کند)

اؤزگه چی لشدیره +مه (شکل نفی همان معنی)

اؤزگه چي لش ديره مه +دي (نتوانست كسي را بيگانه پرست كند)

اؤزگه چی لشدیره مه دی+ک (نتوانستیم کسی را بیگانه پرست کنیم)

اؤزگه چی لشدیره مه دیک + لر (شکل جمع معنی قبلی)

اؤزگه چی لشدیره مه دیکلر+ی (مفعول رایی معنی قبلی)

اؤزگه چی لشدیره مه دیکلری+میز (شکل ملکی معنی قبلی)

اؤزگه چی لشدیره مه دیکلریمیز+ دن (مفعول ازی معنی قبلی)

اؤزگه چی لشدیره مه دیکلریمیزدن+می؟ (شکل سؤالی معنی قبلی)

اؤزگه چی لشدیره مه دیکلریمیزدن می +سین؟ (آیا تو ازجمله کسانی هستی که نتوانستیم بیگانه پرستش کنیم؟)

اؤزگه چی لشدیره مه دیکلریمیزدن می سین+یز؟ (شکل جمع معنی قبلی : آیا شما از جمله کسانی هستید که ما نتوانستیم آنها را تدريجاً بیگانه پرستشان کنیم؟)

اؤزگه چی لشدیره مه دیکلریمیزدن می سینیز؟ {در تورکی آذربایجانی: "اؤزگه چی لشدیرنمه دیکلریمیزدن می سینیز؟" }

به این ترتیب هر کلمه توانایی پذیرش حداقل 13-16 پسوند را دارد که با افزودن این پسوندها هنوز یک کلمه محسوب می شود اما معادل معنایی آن در زبانی دیگر باید جمله ای طولانی باشد!

هومل زبانشناس آلمانی که به 32 زبان زنده ی دنیا تسلط دارد می گوید:

« در زبان تورکی با استفاده از سیستم کامپیوتری می توانم از هر ریشه هزاران کلمه بسازم، این زبان نمی تواند ساخت بشر باشد زیرا مغز انسان قادر به تجزیه و تحلیل چنین فرآیندی نیست.»